Διατροφή

Show_1479
Διατροφή

Παγωτό: Η θρεπτική ..."αμαρτία"

της Βιβέττας Λαϊνιώτη

Εδώ και χρόνια θεωρείται αναμφισβήτητα το πιο γλυκό και ταυτόχρονα το πιο δροσιστικό επιδόρπιο του καλοκαιριού. Είναι όμως και το πιο «αθώο»; Στις γραμμές που ακολουθούν επιχειρούμε να απαντήσουμε σε όλα τα ερωτήματά σας γύρω από αυτήν τη ...θρεπτική «αμαρτία»!

Aντίθετα με όσα πολλοί πιστεύουν, το παγωτό δεν είναι απαγορευμένο στο πλαίσιο μιας δίαιτας ή μιας υγιεινής διατροφής. Με πρώτες ύλες το γάλα, τα αβγά, το κακάο, το βούτυρο, την κρέμα γάλακτος και τις γλυκαντικές ουσίες, αποτελεί από διατροφικής πλευράς, μια άριστη πηγή ενέργειας και θρεπτικών ουσιών. Οι διατροφολόγοι έχουν πια συντρίψει το μύθο της «απαγορευμένης απόλαυσης». σύμφωνα με αυτούς, το παγωτό δεν είναι μόνο διατροφικά πολύτιμο, αλλά και απαραίτητο για το καλοκαίρι. Αρκεί να καταναλώνεται με μέτρο.
Εκατό γραμμάρια παγωτού βανίλια προσφέρουν τρεις φορές λιγότερες θερμίδες από την ίδια ποσότητα σοκολάτας. Παρεξηγημένο όσο κανένα άλλο τρόφιμο, μία μπάλα απλό παγωτό προσφέρει λιγότερες θερμίδες από άλλα γλυκίσματα, όπως μια μους σοκολάτας ή δύο γεμιστά μπισκότα.

► Πώς «γεννήθηκε» το παγωτό;
Το παγωτό φαίνεται να έχει τις ρίζες του στην αρχαία Βαβυλώνα, όπου πάγωναν γλυκίσματα, τοποθετώντας τα σε χιόνι και πάγο. Τον 13ο αιώνα, ο Marco Polo έφερε στην Ιταλία συνταγές για γρανίτες από τα ταξίδια του στην Ασία. Από εκεί, αυτές οι περίφημες συνταγές διαδόθηκαν και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Έως το 1700 κυκλοφορούσαν παγωτά προς πώληση, αλλά και βιβλία με συνταγές για παγωτά! Το 1851 δημιουργήθηκε η πρώτη βιομηχανία παραγωγής παγωτού στη Βαλτιμόρη των Ηνωμένων Πολιτειών, από τον Jacob Fussell.

► Ναι μεν, αλλά…
Το παγωτό περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος, πρωτεΐνες, λιπίδια και υδατάνθρακες, είναι πλούσιο σε αμινοξέα και βιταμίνες, όπως θειαμίνη, ριβοφλαβίνη και βιταμίνες Α και Β1, Β2, Β12, αλλά και μέταλλα, ασβέστιο και μαγνήσιο. Είναι πολύ θρεπτικό, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι οι πρώτες ύλες από τις οποίες παρασκευάζεται είναι καλής ποιότητας.
Σε γενικές γραμμές, το παγωτό είναι ένα καλό «γλυκό» γιατί αποτελεί πρόσθετη  πηγή ασβεστίου, είναι εύπεπτο και έχει λιγότερο λίπος, άρα και λιγότερες θερμίδες από άλλα γλυκά. Επίσης, μπορεί να καταναλωθεί ακόμη και από άτομα που έχουν δυσανεξία στη λακτόζη. Σημαντικό προσόν του είναι επίσης η απουσία συντηρητικών, που δεν του χρειάζονται εφόσον διατηρείται στην κατάψυξη.
Όσο λαχταριστό και θρεπτικό είναι ωστόσο το παγωτό, η συχνή κατανάλωσή του  θα πρέπει να αποφεύγεται από άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Ακόμη, τα λιπαρά που περιέχονται στα παγωτά, που είναι συχνά κορεσμένα, μπορούν να είναι επιβλαβή για τον οργανισμό, αφού προκαλούν αύξηση της χοληστερόλης. Τέλος, η ζάχαρη συμβάλλει στην εμφάνιση τερηδόνας και άλλων προβλημάτων στη στοματική κοιλότητα.

► Τι πρέπει να προσέχουμε όταν επιλέγουμε ένα παγωτό;
Η προσοχή μας θα πρέπει να εστιαστεί στην ετικέτα, στο μέγεθος και στην πολυπλοκότητά του.
Η ετικέτα του θα μας δείξει τι περιέχει –ακόμη και εκείνα τα συστατικά που δεν μπορούμε να δούμε. Μπορεί π.χ. να περιέχει ένα συστατικό στο οποίο είμαστε αλλεργικοί, π.χ. ξηρούς καρπούς, που να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Το μέγεθος του παγωτού είναι επίσης σημαντικό. Ένα συνηθισμένο παγωτό είναι γύρω στα 60-100 γρ. Αν κατά συνέπεια  το παιδί μας φάει ένα παγωτό των 150-200 γρ., στην πραγματικότητα θα έχει φάει 2 παγωτά ταυτόχρονα.
Η πολυπλοκότητα είναι το κομβικότερο σημείο, γιατί υπάρχουν παγωτά που μας προσδίδουν 180 θερμίδες ανά 100γρ. και παγωτά που μας προσδίδουν ακόμη και 600 θερμίδες ανά 100γρ.! Αυτό συμβαίνει, γιατί πέρα από τη βασική του ύλη μπορεί να περιέχει πολλαπλές στρώσεις σοκολάτας, στρώσεις καραμέλας, ξηρούς καρπούς και μπισκότο.
Προσεκτικοί θα πρέπει να είμαστε και με την υφή του παγωτού, η οποία σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να θυμίζει εκείνη του γιαουρτιού. Είναι επίσης σημαντικό, το παγωτό να μην θρυμματίζεται σε μικρά κομματάκια, καθώς και να μην περιέχει μικροκρυστάλλους, διότι αυτό δείχνει ότι έχει αποψυχθεί και επανακαταψυχθεί. Τέλος, το χαρτί της συσκευασίας δεν πρέπει να είναι υγρό και κολλημένο πάνω στο παγωτό και το παγωτό να μην έχει περίεργη μυρωδιά.

Παγωμένα... διλήμματα
>> Βανίλια ή σοκολάτα; Το παγωτό βανίλια και το παγωτό σοκολάτα δεν διαφέρουν στη βασική τους σύσταση. Η βάση τους είναι κοινή κι η διαφορά τους προκύπτει από την προσθήκη γεύσης. Εκτός από γεύση, στο παγωτό σοκολάτας μπορούν να προστεθούν επιπλέον κακάο, κομματάκια ή επικάλυψη σοκολάτας, σιρόπι σοκολάτας.
H «σωστή» επιλογή: Το παγωτό βανίλια. Εκατό γραμμάρια παγωτού βανίλιας δίνουν 179 θερμίδες, ενώ η ίδια ποσότητα παγωτού σοκολάτας, 234 θερμίδες. Το παγωτό σοκολάτα έχει επίσης υψηλότερη περιεκτικότητα σε λίπος.

>> Κλασικό ή σορμπέ; Φτωχά σε λιπαρά και θερμίδες, αλλά πλούσια σε υδατάνθρακες, τα σορμπέ και οι γρανίτες αποτελούν ιδανική λύση δροσιάς ακόμη και για τα παιδιά. 
H «σωστή» επιλογή: Τα σορμπέ αποτελούν βέλτιστη επιλογή και για τους ενήλικες, όταν ο οργανισμός τους έχει άμεση ανάγκη από ζάχαρη. Τα σορμπέ ωστόσο υστερούν σε πρωτεΐνες.

>> Βιομηχανοποιημένο ή χύμα; Τα βιομηχανοποιημένα παγωτά που βρίσκουμε στα supermarket, στα περίπτερα και στα ψιλικατζίδικα φυλάσσονται σε ειδικούς καταψύκτες, οι οποίοι δεν πρέπει να είναι υπερβολικά γεμάτοι, εκτεθειμένοι στον ήλιο και δεν πρέπει να περιέχουν άλλα προϊόντα, εκτός από παγωτά. Πρέπει να είναι σχολαστικά καθαροί και η θερμοκρασία τους να μην ξεπερνά τους -18oC. Τα χύμα παγωτά πωλούνται από ζαχαροπλαστεία – εργαστήρια παρασκευής παγωτών. Εκεί, οι κανόνες υγιεινής και καθαριότητας πρέπει να τηρούνται αυστηρά. Το παγωτό πρέπει να φυλάσσεται σε ειδικές βιτρίνες, οι οποίες πρέπει να είναι καθαρές, και ρυθμισμένες σε θερμοκρασία κάτω από -10°C. Οι ειδικές βιτρίνες πρέπει επίσης να είναι τοποθετημένες, σε απόσταση ενός μέτρου από την είσοδο του καταστήματος, ώστε να αποφεύγονται σκόνη και καυσαέρια. Το ειδικό κουτάλι σερβιρίσματος θα πρέπει να βρίσκεται μέσα σε διαφανές δοχείο, με νερό συνεχούς ροής. Αν το νερό δεν είναι συνεχούς ροής, τότε θα πρέπει να αλλάζεται, κάθε μία ώρα.
Η «σωστή» επιλογή: Χύμα ή τυποποιημένο, το βασικό είναι το παγωτό να είναι επώνυμο, γιατί έτσι είμαστε πιο σίγουροι για την ποιότητα και την ασφάλειά του.

>>Light ή κανονικό; Με μηδενική περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή λιπαρά, τα παγωτά τύπου light προτιμώνται από όσους θέλουν να περιορίσουν στο ελάχιστο τα «γλυκά ολισθήματα» του καλοκαιριού. Η γκάμα έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως στην αγορά των τυποποιημένων προϊόντων, εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης. Οι απόψεις ωστόσο των ειδικών γύρω από το θέμα των light παγωτών διχάζονται. Πριν βιαστούμε να απολαύσουμε ένα light χωνάκι σοκολάτας, πρέπει να αναρωτηθούμε αν το παγωτό λέγεται έτσι γιατί:

  • έχει μειωμένη περιεκτικότητα σε λίπος;
  • έχει μειωμένη περιεκτικότητα σε ζάχαρη;
  • δεν περιέχει ξηρούς καρπούς;
  • δεν περιέχει σοκολάτα;
  • Αν περιέχει σοκολάτα, πώς είναι light;
  • Αν αυτό που περιέχει δεν είναι σοκολάτα, τότε τι είναι;

Η «σωστή» επιλογή: Τα παγωτά τύπου light ενδείκνυνται για κατανάλωση από διαβητικούς, αλλά και από άτομα με υψηλή χοληστερόλη.