Υγεία

Show_1493
Υγεία

Δυσκοιλιότητα: Το σύμπτωμα που μας «κόβει» ποιότητα ζωής

της Νεκταρίας Καρακώστα

Καθιστική ζωή, παχυσαρκία, άγχος και μειωμένη κατανάλωση φυτικών ινών, αυξάνουν τη συχνότητα της δυσκοιλιότητας στις δυτικές κοινωνίες, «ανοίγοντας» έναν φαύλο κύκλο, που δεν επιδρά μόνο στο σώμα, αλλά και στην ψυχή. 
H  χρόνια δυσκοιλιότητα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των πασχόντων και μπορεί να έχει σημαντικές επιπλοκές, όπως την εμφάνιση αιμορροΐδων, ραγάδων, εκκολπωμάτων του παχέος εντέρου, ακόμη και απόφραξη του παχέος εντέρου, σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Ο πάσχων από χρόνια δυσκοιλιότητα ταλαιπωρείται από στομαχική πίεση, φουσκώματα, ναυτία, κράμπες και πόνους στην κοιλιά. Τα σωματικά αυτά συμπτώματα, συχνά οδηγούν τον πάσχοντα σε μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό του και γενικά για την εμφάνισή του. Δεν είναι σπάνιο τα άτομα που πάσχουν από δυσκοιλιότητα να εμφανίζουν κακή διάθεση ή ακόμη και αντιδραστική μελαγχολία. Η μελαγχολία, ως απόρροια της δυσκοιλιότητας, εξηγείται από τους επιστήμονες και βιολογικά. Η μακροχρόνια παραμονή των κοπράνων στο έντερο έχει ως συνέπεια την απορρόφηση τοξινών, οι οποίες, κυκλοφορώντας στο αίμα, επηρεάζουν την ισορροπιστική δράση των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο.
Παλαιότερη έρευνα μέτρησε τον τρόπο με τον οποίο η δυσκοιλιότητα επηρεάζει την ποιότητα ζωής. Βρήκε ότι τα άτομα με δυσκοιλιότητα αισθάνονται χειρότερα όσον αφορά τη συνολική τους υγεία, πιστεύουν ότι είναι πιο φιλάσθενα κι ότι η υγεία τους είναι πιο πιθανό να επιδεινωθεί, επηρεάζονται στην εκτέλεση των καθημερινών, φυσικών τους δραστηριοτήτων και αναφέρουν συχνότερα πόνους στο σώμα, νευρικότητα και επιθετικότητα, ενώ χάνουν την αποδοτικότητα και τη ζωντάνια τους.  Οι πάσχοντες θεωρούν τη δυσκοιλιότητα το ίδιο ή πιο σοβαρό πρόβλημα, τόσο από την ημικρανία (ποσοστό 81%), όσο και από το κρυολόγημα (σε ποσοστό 70%). Οι μισοί από τους πάσχοντες θεωρούν ότι για το πρόβλημά τους ενοχοποιείται η κακή διατροφή, ενώ το 30% πιστεύουν ότι  υπεύθυνο για τη δυσκοιλιότητα είναι το έντονο άγχος και η πίεση της καθημερινότητας.

► Διάγνωση
Το κύριο στοιχείο για να πούμε ότι πάσχει κάποιος από δυσκοιλιότητα είναι η συχνότητα των κενώσεων- λιγότερες από τρεις/εβδομάδα. Με βάση τα κριτήρια της Ρώμης που έχουν οριστεί από την επιστημονική κοινότητα, ο πάσχων θα πρέπει επίσης να εμφανίζει τουλάχιστον 2 από τα παρακάτω συμπτώματα, για διάστημα τριών μηνών:

  • Επίπονη αφόδευση
  • Σκληρά κόπρανα
  • Αίσθημα μη πλήρους κένωσης
  • Αίσθημα απόφραξης του ορθοπρωκτικού σωλήνα
  • Ανάγκη μηχανικής υποβοήθησης της κένωσης
  • Απουσία μαλακών κοπράνων
  • Απουσία επαρκών κριτηρίων για διάγνωση Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου.


Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι θα εμφανίσουν δυσκοιλιότητα σε κάποια φάση της ζωής τους, εξαιτίας κάποιας αλλαγής στον καθημερινό τρόπο ζωής τους (π.χ. διακοπές, ταξίδι), μιας αλλαγής στις διατροφικές τους συνήθειες, λόγω της έναρξης μιας δίαιτας ή της λήψης συγκεκριμένων φαρμάκων (π.χ. αντικαταθλιπτικών, αντιυπερτασικών, αντιόξινων κ.λπ.).
Μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν δυσκοιλιότητα έχουν ωστόσο οι γυναίκες (περίπου 2-4 φορές σε σχέση με τους άνδρες), τα άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών και άτομα που είναι είτε παχύσαρκα είτε λιποβαρή, σε σχέση με τα άτομα που έχουν φυσιολογικό βάρος. Οι γυναίκες έχουν επίσης μεγάλες πιθανότητες να εμφανίσουν δυσκοιλιότητα, κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης ή της κύησης.

► Αντιμετώπιση
Η βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, με αύξηση των προσλαμβανόμενων φυτικών ινών, τακτική άσκηση και μείωση του στρες φαίνεται ότι βοηθούν στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας, καθώς αυξάνουν τη μάζα των κοπράνων και τη συχνότητα κένωσης του εντέρου, ωστόσο δεν φαίνεται να επαρκούν  για την πλήρη αντιμετώπισή της.
Σημαντικό ποσοστό ασθενών ανακουφίζονται σημαντικά με την αύξηση της ποσότητας των φυτικών ινών, με την τροφή ή φαρμακευτικά βοηθήματα. Οι φυτικές ίνες έχουν την δυνατότητα να προσροφούν μεγάλες ποσότητες νερού, μαλακώνοντας το περιεχόμενο του εντέρου, με αποτέλεσμα να ωθείται προς τα έξω με μεγαλύτερη ευκολία. Όσοι πάσχουν όμως από σοβαρή δυσκοιλιότητα, είναι πιθανό να εμφανίσουν επιδείνωση των συμπτωμάτων τους με αυτήν την παρέμβαση. Επίσης, η απότομη αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή ενός ατόμου, μπορεί να του προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα, όπως π.χ. έντονο πόνο στην κοιλιά ή μετεωρισμό.
Θέση στα μέσα ανακούφισης από τη δυσκοιλιότητα έχουν επίσης τα προβιοτικά. Τα προβιοτικά είναι φιλικοί μικροοργανισμοί που εξασφαλίζουν την απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στα φιλικά και τα παθογόνα βακτήρια στην πεπτική οδό. Κατά αυτόν τον τρόπο, ενισχύουν το πεπτικό και το γαστρεντερικό σύστημα, βοηθούν στην καλύτερη πέψη και απορρόφηση των τροφών, στην παρασκευή των βιταμινών, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν την αποτοξινωτική δράση του οργανισμού από βλαβερά στοιχεία που εισάγονται μέσω της διατροφής.
Αν το πρόβλημα της δυσκοιλιότητας επανέρχεται ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, όπως κοιλιακός πόνος ή ίχνη αίματος στα κόπρανα, θα πρέπει ο πάσχων να συμβουλευθεί αμέσως τον γιατρό του. Σημαντικό ποσοστό ασθενών, ωστόσο, αποφεύγει την επίσκεψη στον γιατρό, επειδή φοβάται τις εξετάσεις που ίσως χρειαστεί να γίνουν (π.χ. κολονοσκόπηση).
Γενικά, συνιστάται διερεύνηση για πιθανό οργανικό αίτιο δυσκοιλιότητας σε: • Άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω • Πρόσφατη και με σχετικά απότομη έναρξη δυσκοιλιότητας • Παρουσία αίματος στα κόπρανα • Εμφάνιση συμπτωμάτων «συναγερμού» (αναιμία, ίκτερος, σημαντική απώλεια βάρους).

► Η σωματική άσκηση βελτιώνει την κινητικότητα του εντέρου;
Η σωματική δραστηριότητα πράγματι επηρεάζει τη λειτουργία του εντέρου. Οι μεταβολές στην κινητικότητα του εντέρου είναι, μάλιστα, ανάλογες με το βαθμό της σωματικής δραστηριότητας. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η αυξημένη σωματική δραστηριότητα συσχετίζεται με μείωση του ποσοστού δυσκοιλιότητας, ενώ άλλες δείχνουν ότι η αυξημένη σωματική δραστηριότητα στους ηλικιωμένους μπορεί να μειώσει τον χρόνο διέλευσης των κοπράνων από το έντερο.

► Η δυσκοιλιότητα σε αριθμούς
# 16% του ελληνικού πληθυσμού έχει παρουσιάσει δυσκοιλιότητα τους τελευταίους 12 μήνες
# 20% του πληθυσμού έχει έλθει αντιμέτωπο με το πρόβλημα τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του
# 12% των ανθρώπων παγκοσμίως αναφέρουν ότι πάσχουν από δυσκοιλιότητα
# 7 στους 10 πάσχοντες από δυσκοιλιότητα είναι γυναίκες, ηλικίας 35-65 ετών
# 4 στους 10 πάσχοντες αναφέρουν ότι υποφέρουν για περισσότερα από 10 χρόνια
# 47% των ηλικιωμένων πάσχουν από  δυσκοιλιότητα.  ||