Παιδί

Show_paidia
Παιδί

Μεγαλώνοντας γερά παιδιά!

Της Παρασκευής Μπατή

Ποιες είναι οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών στην ανάπτυξη; Ποιες τροφές επιτρέπονται και ποιες όχι; Πόσο ωφέλιμα είναι τα συμπληρώματα διατροφής για τα παιδιά; Η υγιής ανάπτυξη των παιδιών αποτελεί στόχο πρωταρχικής σημασία για όλους τους γονείς. Ωστόσο, πολλοί φαίνεται να δυσκολεύονται στην εφαρμογή ενός σωστού, ισορροπημένου και θρεπτικού διαιτολογίου στα παιδιά τους. Το περιοδικό healthyme, σε συνεργασία με την παιδίατρο κυρία Αντωνία Δασταμάνη, απαντούν στις απορίες μας.

 

T ο μεγαλύτερο άγχος και το πρώτο μέλημα για κάθε γονιό, αποτελεί το ερώτημα αν το παιδί του διατρέφεται και μεγαλώνει σωστά.

Οι ανάγκες για τα παιδιά που είναι στην ανάπτυξη θα πρέπει να καλύπτονται από μια ισορροπημένη διατροφή που να περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Ως γονείς θα πρέπει επίσης να βοηθήσουμε το παιδί να θεμελιώσει μια σειρά από σωστές διατροφικές συνήθειες από τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Η οικογένεια αποτελεί το βασικό πρότυπο για την ανάπτυξη υγιεινών συνηθειών ζωής και διατροφής. Ας μην ξεχνάμε λοιπόν, πως εμείς οι ίδιοι, θα πρέπει να δίνουμε το καλό παράδειγμα στα παιδιά, όχι μόνο με τα λόγια, αλλά περισσότερο με το…..πιάτο μας!

Εκτός από ένα καθημερινό θρεπτικό διαιτολόγιο, εξαιρετικά σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη από το παιδί βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Οι ειδικοί αναφέρουν πως μια ελλιπής διατροφή μπορεί να επηρεάσει, τόσο τη σωματική και ψυχική εξέλιξη του παιδιού, όσο και την πρόκληση νοσημάτων που μπορούν να εμφανιστούν στην μετέπειτα ζωή του ως ενηλίκου. Η παιδική ηλικία αποτελεί μία από της σημαντικότερες φάσεις της ζωής του ανθρώπου, καθώς πραγματοποιούνται σημαντικές και συνάμα καθοριστικές αλλαγές, όχι μόνο ως προς το ύψος και το βάρος του παιδιού, αλλά και στην λειτουργία του σώματός του.

 

Σωστή διατροφή σημαίνει…

Ένα καίριο ερώτημα που βασανίζει πολλούς γονείς αφορά στο ποιες τροφές πρέπει να καταναλώνονται από τα παιδιά τους και ποιες είναι απαγορευτικές. Η παιδίατρος κυρία Αντωνία Δασταμάνη, εξηγεί πως «απαραίτητη είναι η κατανάλωση των σωστών θερμίδων ημερησίως ανά ηλικία, η επαρκής κατανάλωση όλων των ομάδων τροφίμων της διατροφικής πυραμίδας με τη σωστή συχνότητα και τη σωστή ποσότητα».

Αναλυτικότερα, η επιτροπή κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών της Ενδοκρινολογικής Κοινότητας (Clinical Guidelines Subcommittee of the Endocrine Society-J Clin Endocrinol & Metab 93: 4576-4599, 2008) προτείνει:

  • περιορισμό των προσλαμβανόμενων πλούσιων σε θερμίδες και φτωχών σε θρεπτικά συστατικά τροφών (αναψυκτικά, χυμοί, fast food).
  • περιορισμό των προσλαμβανόμενων ημερήσιων θερμίδων μέσω ελέγχου των μερίδων του φαγητού.
  • μείωση των προσλαμβανόμενων κεκορεσμένων λιπαρών σε παιδιά ηλικίας άνω των 2 ετών.
  • αύξηση των προσλαμβανομένων φυτικών ινών, φρούτων και λαχανικών.
  • να καταναλώνουν τακτικά γεύματα, σε σταθερές ώρες, ιδιαίτερα το πρωινό και να αποφεύγεται το συνεχές «τσιμπολόγημα» κατά τη διάρκεια της ημέρας και ιδιαίτερα μετά το σχολείο.
  • οι γονείς πρέπει να υιοθετήσουν υγιή μοντέλα ως προς τη διατροφή και την άσκηση, ενώ πρέπει να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν το φαγητό ως ανταμοιβή ή τιμωρία στα παιδιά τους.

 

 

Επιπλέον, η παιδίατρος τονίζει πως «πρέπει να υπάρχουν 3 κύρια γεύματα, πρωινό - μεσημεριανό - βραδινό και 2 ενδιάμεσα σνακ, δεκατιανό-απογευματινό». Μεγάλη προσοχή όμως θα πρέπει να δίνεται στο πρωινό, το οποίο είναι το πιο σημαντικό γεύμα στη διατροφή του παιδιού, αφού «φαίνεται να ρυθμίζει την όρεξη, το σωματικό βάρος και την καλύτερη επίδοση στο σχολείο».

Δυστυχώς όμως οι γονείς, σύμφωνα με την κυρία Δασταμάνη, πολλές φορές πέφτουν στην παγίδα των πολλών μερίδων υδατανθράκων στη διάρκεια της ημέρας. Ειδικότερα στα παιδιά με αυξημένη όρεξη, οι γονείς ανταποκρίνονται δίνοντας μεγάλες ποσότητες φαγητού, κατά συνέπεια περισσότερες θερμίδες από τις απαραίτητες. Επίσης, καθώς τα περισσότερα παιδιά προτιμούν τους υδατάνθρακες (ψωμί, πατάτα, ρύζι, μακαρόνια) καταλήγουν συχνά να καταναλώνουν περισσότερες από 1 μερίδες υδατανθράκων ανά γεύμα, γεγονός που καταλήγει σε αύξηση του σωματικού τους βάρους.

 

Οι 4 κύριες ομάδες  τροφίμων

Σύμφωνα με την κυρία Δασταμάνη, υπάρχουν τέσσερις κύριες ομάδες τροφίμων, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο καθημερινό διαιτολόγιο του παιδιού, προκειμένου να επιτυγχάνεται ο φυσιολογικός ρυθμός ανάπτυξής τους. > 1η ομάδα: κρέας, ψάρι, κοτόπουλο, αυγό, όσπρια. Οι τροφές αυτές περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, ιχνοστοιχεία όπως σίδηρο και ψευδάργυρο και βιταμίνες Α, D, B12, θειαμίνη, ριβοφλαβίνη. Επίσης, τα ψάρια περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα που συμβάλλουν στην καλύτερη ανάπτυξη του παιδιού, στην προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα και στη βελτίωση της απόδοσής του. > 2η ομάδα: γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα τρόφιμα αυτά αποτελούν τη μοναδική πηγή ασβεστίου και περιέχουν πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας. > 3η ομάδα: ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι και άλλα δημητριακά. Οι τροφές αυτές περιέχουν φυτικές ίνες και πολυσακχαρίτες που αποτελούν καλή πηγή ενέργειας. > 4η ομάδα: φρούτα και λαχανικά. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και αποτελούν κύρια πηγή βιταμινών όπως Α, C και φυλλικού οξέος.

 

Γάλα, η σημαντικότερη τροφή

Το γάλα αποτελεί την τροφή με τη μεγαλύτερη βιολογική σημασία για τον άνθρωπο, από τη στιγμή της γέννησής του και για πολλά χρόνια. Η μεγάλη του αξία οφείλεται στην ποικιλία των θρεπτικών συστατικών που περιέχει (αποτελεί την καλύτερη πηγή βιταμινών του συμπλέγματος Β και βιταμίνης Α), καθώς και στο γεγονός ότι ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Έτσι, τα γαλακτοκομικά «είναι απολύτως απαραίτητα σε έναν αναπτυσσόμενο οργανισμό, όπως ο παιδικός, καθώς αποτελούν τη μοναδική πηγή ασβεστίου. Είναι γνωστό πως το ασβέστιο αποτελεί θεμέλιο συστατικό των οστών και των δοντιών, ενώ είναι απαραίτητο και για την ομαλή λειτουργία των κυττάρων του νευρικού και του μυϊκού συστήματος και της επούλωσης των ιστών. Οι ανάγκες σε ασβέστιο στην παιδική ηλικία είναι 3 ποτήρια γάλα την ημέρα ή ισοδύναμες ποσότητες γαλακτοκομικών προϊόντων».

Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να σημειώσουμε πως ενδέχεται η λακτόζη που περιέχεται στο γάλα και στα γαλακτοκομικά προϊόντα να προκαλέσει κοιλιακές ενοχλήσεις σε κάποια άτομα. Όταν υπάρχει δυσανεξία στη λακτόζη, το γιαούρτι αποτελεί συνήθως την εναλλακτική λύση για τη λήψη του απαραίτητου ασβεστίου. Οι ειδικοί συνιστούν να προστίθεται γιαούρτι στη διατροφή από τη βρεφική κιόλας ηλικία και να συνδυάζεται με φρούτα, μπισκότα, ακόμη και δημητριακά.

 

Συμπληρώματα διατροφής για παιδιά

Τα συμπληρώματα διατροφής «αποτελούν εργαλεία πρόληψης, που όταν χρησιμοποιηθούν σωστά προλαμβάνονται στερητικά νοσήματα από έλλειψη των διαφόρων θρεπτικών συστατικών, όπως των βιταμινών και του σιδήρου και ασκούν προστατευτική ή ενισχυτική δράση σε διάφορα όργανα και συστήματα», αναφέρει η παιδίατρος. Τα συμπληρώματα είναι απαραίτητα, όταν το παιδί δεν διατρέφεται σωστά. Συχνά, ολόκληρες ομάδες τροφίμων απουσιάζουν πλήρως από διατροφή των παιδιών, όπως τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά ή τα γαλακτοκομικά. Έτσι, πολλά παιδιά είναι οριακά κάτω από το φυσιολογικό όσον αφορά στην πρόσληψη κάποιων βιταμινών, μετάλλων ή ιχνοστοιχείων.

 

 

who is who

Η Αντωνία Δασταμάνη είναι παιδιάτρος-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974 και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών από την οποία αποφοίτησε με άριστα το 1998. Το 2008 απέκτησε την ειδικότητα της παιδιατρικής, ενώ παράλληλα έλαβε με άριστα τη διδακτορική της διατριβή με τίτλο "Αναζήτηση του είδους και της συχνότητας των μοριακών διαταραχών του γονιδίου CYP21 (ΣΥΕ) στο γενικό πληθυσμό, σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Δημιουργία βάσης δεδομένων για εφαρμογή εξέτασης διαλογής για ΣΥΕ (screening) στον Ελληνικό πληθυσμό", στην Ενδοκρινολογική Μονάδα της Α' Παιδιατρικής Κλινικής του Παν/μίου Αθηνών. Έχει πραγματοποιήσει σε συνεργασία με τη μονάδα Ενδοκρινολογίας της Α' Παιδιατρικής Κλινικής του Παν/μίου Αθηνών την κλινική μελέτη με τίτλο «Επίδραση κατανάλωσης τροφών με χαμηλό Γλυκαιμικό δείκτη/ Γλυκαιμικό φορτίο στη βελτίωση των παραμέτρων του Μεταβολικού Συνδρόμου σε υπέρβαρα-παχύσαρκα παιδιά», η οποία έλαβε θερμής ανταπόκρισης στο παγκόσμιο ενδοκρινολογικό συνέδριο στη Βοστώνη τον Ιούνιο 2011. Έχει πολυάριθμες ανακοινώσεις σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών και τον Ιούνιο του 2005 τιμήθηκε με το Α' Χωρέμειο έπαθλο της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρίας για την εργασία με θέμα « Η συχνότητα των φορέων της Συγγενούς Υπερπλασίας των Επινεφριδίων στην Ελλάδα με την εφαρμογή μοριακών τεχνικών». Από το 2008 έως σήμερα διατηρεί Ιδιωτικό Ιατρείο ως Παιδίατρος και από το 2009 είναι Υποδιευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής του ΙΑΣΩ Παίδων και επιστημονικός συνεργάτης της Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη του «Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου».

v  Ιατρείο: Μικρολιβάδου 3 Κηφισιά, 2106208942, 6977553602

v  Tμήμα παιδικής παχυσαρκίας Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού & Διαβήτη Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών «Ευγενίδειο Θεραπευτήριο», Αλκμάνος 18, 11528, Αθήνα, Τηλ.: 2107208181

email: adastama@med.uoa.gr