Υγεία

Show_prostatis
Υγεία

Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη: «Κλειδί» η έγκαιρη διάγνωση

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ) είναι η συχνότερη καλοήθης νεοπλασία στους άνδρες. H συχνότητα της εμφάνισής της αυξάνει με την ηλικία. Με δεδομένη, μάλιστα, τη γήρανση του πληθυσμού, εκτιμάται ότι ο αριθμός των ανδρών με συμπτώματα καλοήθους υπερπλασίας, θα αυξηθεί μέσα στα επόμενα 10 χρόνια έως και κατά 45%. Πώς αναγνωρίζεται και πώς προλαμβάνεται η πάθηση; Τι επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει, αν μείνει χωρίς θεραπεία; Ο ουρολόγος κ. Ιωάννης Παπαϊωάννου, μας δίνει όλες τις απαντήσεις.

 

H  ΚΥΠ είναι μια καλοήθης διόγκωση του προστάτη, που εμφανίζεται σε ποσοστό 40-50% των ανδρών της έκτης δεκαετίας, έως 70% στους άνδρες της έβδομης δεκαετίας και έως 88% στους άνδρες της ένατης δεκαετίας.

Στην πραγματικότητα, μιλάμε για υπερπλασία του προστατικού ιστού της μεταβατικής ζώνης που περιβάλλει την ουρήθρα, η οποία έτσι κι αλλιώς, από την τέταρτη δεκαετία της ζωής του άνδρα  και μετά, μεγαλώνει προοδευτικά σε όλους. Επειδή όμως η υπερπλασία ξεκινάει γύρω από την ουρήθρα (τη δίοδο μέσα από την οποία φεύγουν τα ούρα από την κύστη), συχνά την «πιέζει», αυξάνοντας την ενδοουρηθρική πίεση και συνεπώς και τη «δύναμη» που πρέπει να ασκήσει η κύστη για να ξεκινήσει η ούρηση. Η αύξηση αυτή της ενδοκυστικής πίεσης οδηγεί σε υπερτροφία του εξωστήρα μυός της κύστης και σε άλλες αλλαγές στη δομή του τοιχώματός της, οι οποίες, σε συνδυασμό με τις διαταραχές της νεύρωσής της ως επακόλουθο της γήρανσης του άνδρα, προκαλούν την πλέον ενοχλητική τριάδα συμπτωμάτων, τη συχνουρία (ούρηση πιο συχνά), την επιτακτικότητα (αδυναμία αναβολής του αισθήματος της ούρησης, «πρέπει να πάω ΤΩΡΑ») και τη νυκτουρία (έγερση από τον ύπνο για ούρηση).
Το κακό είναι, όπως έδειξε πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα, ότι πολλοί άνδρες, παρά τα συμπτώματα, διστάζουν να συμβουλευτούν τον γιατρό τους, καθυστερώντας κατά μέσο όρο 2 χρόνια την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου.  Επειδή η ΚΥΠ εξελίσσεται σταδιακά, οι περισσότεροι άνδρες προσαρμόζονται στα ενοχλήματα, αποδίδοντάς τα στην ηλικία, χωρίς να αναζητούν ιατρική βοήθεια. Όπως επισημαίνει ο κ. Παπαϊωάννου, «με το που παρατηρήσει ένας άνδρας αλλαγή στον τρόπο που ουρεί, είτε αυτό είναι να μην μπορεί να αναβάλει την ούρησή του, είτε να σηκώνεται πολλές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας για να ουρήσει, είτε η δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, ειδικά το πρωί, θα πρέπει να απευθυνθεί στον ουρολόγο για οδηγίες».

 

› Διάγνωση

Είναι απαραίτητο, κάθε άντρας με συμπτωματολογία, ανεξαρτήτως βαρύτητας, να επισκεφθεί τον ουρολόγο, να δώσει λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και να υποβληθεί στις αναγκαίες  εξετάσεις, που θα καθορίσουν την περαιτέρω αντιμετώπιση.
Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν: γενική ούρων,  μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα, υπερηχογράφημα (νεφρών, κύστεως, προστάτη, προ και μετά της ούρησης, με μέτρηση του υπολοίπου ούρων), δακτυλική εξέταση από το ορθό. «Με αυτές τις εξετάσεις, εκτιμάται το μέγεθος του προστάτη, ο τρόπος που αναπτύσσεται και αν μένουν ούρα μέσα στην κύστη μετά την ούρηση. Αν κριθεί απαραίτητο, γίνεται επιπλέον και ουρο-ροομετρία, για να εκτιμήσουμε την ταχύτητα με την οποία ουρεί ο ασθενής», σημειώνει ο κ. Παπαϊωάννου. «Καλό θα ήταν τέλος», συμπληρώνει ο ίδιος, «να συμπληρώνεται και το IPSS (International Prostate Symptoms Score), ένα ερωτηματολόγιο που μας βοηθά να αντικειμενικοποιήσουμε τα συμπτώματα του ασθενούς και να εκτιμήσουμε, βάσει των απαντήσεών του, αν είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρά».

 

› Επιπλοκές

Αν και η ΚΥΠ δεν αποτελεί κατάσταση απειλητική για τη ζωή, τα συμπτώματά της - κυρίως στο κατώτερο ουροποιητικό - επιδρούν σημαντικά στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Όταν η υπερπλασία του προστάτη μείνει χωρίς θεραπεία, αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης σoβαρών επιπλοκών. Μια από αυτές είναι η οξεία επίσχεση ούρων, μια επείγουσα κατάσταση, όπου ο ασθενής ξαφνικά δεν μπορεί να ουρήσει και χρειάζεται άμεσα τοποθέτηση ουροκαθετήρα, κάτι που αποτελεί απόλυτη ένδειξη για χειρουργείο. Επίσης, σε ένα ποσοστό ανδρών, η αδυναμία πλήρους κένωσης της ουροδόχου κύστης προκαλεί υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, υποτροπιάζουσα αιματουρία, λιθίαση κύστεως, υπερπλασία του εξωστήρα μυός, με εμφάνιση αστάθειας και εκκολπωμάτων και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε υδρονέφρωση ή νεφρική ανεπάρκεια. Αυτά τα δυσάρεστα ενδεχόμενα στην εξέλιξη της ΚΥΠ, ανησυχούν και προβληματίζουν ιδιαίτερα τους ασθενείς. Γι΄ αυτό και σκοπός της σύγχρονης φαρμακευτικής αντιμετώπισης της ΚΥΠ δεν είναι μόνο η βελτίωση των συμπτωμάτων, αλλά και η πρόληψη της προόδου της νόσου, σε μια προσπάθεια να μη μεγαλώσει περαιτέρω ο προστάτης, ώστε να αποφευχθούν καταστάσεις σαν αυτές.

 

› Θεραπεία

Τι «όπλα» έχουν όμως σήμερα στα χέρια τους οι ουρολόγοι για την αντιμετώπιση της ΚΥΠ; Η αρχική αντιμετώπιση των πασχόντων από ΚΥΠ προσανατολίζεται στη φαρμακευτική ανακούφιση των συμπτωμάτων. Για τον σκοπό, αυτό υπάρχουν δύο καθιερωμένες, μεγάλες κατηγορίες φαρμάκων με διαφορετικό μηχανισμό δράσης: οι αποκλειστές των α-αδρενεργικών υποδοχέων ή alpha-blockers (ταμσουλοσίνη, αλφουζοσίνη, σιλοδοσίνη), που προκαλούν χαλάρωση των λείων μυϊκών ινών του προστάτη και του αυχένα της ουροδόχου κύστεως, διευκολύνοντας την ούρηση και οι αναστολείς της 5α-ρεντουκτάσης (φιναστερίδη, ντουταστερίδη), που ελαττώνουν το μέγεθος του προστάτη.  Συνήθως, η θεραπεία ξεκινά με έναν alpha-blocker. Αν ο προστάτης είναι  πολύ μεγάλος,  με ήπια συμπτωματολογία, χορηγείται φιναστερίδη ή ντουταστερίδη και αν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα, μπορεί να χορηγηθεί συνδυαστική θεραπεία.

Όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν με τη φαρμακευτική θεραπεία ή όταν ένας ασθενής παρουσιάζει επιπλοκές λόγω της ΚΥΠ, όπως υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις ή αιματουρίες, λιθίαση της κύστης, οξεία επίσχεση ούρων, αιματουρία ή νεφρική ανεπάρκεια,  η λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. «Το gold standard είναι η διουρηθρική προστατεκτομή (μονοπολική, διπολική ή laser). Για πολύ μεγάλες διογκώσεις, δηλαδή μέγεθος προστάτη πάνω από 100-120 γραμμάρια, γίνεται διακυστική προστατεκτομή, δηλαδή ανοιχτό χειρουργείο», τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου.

 

Info

Ιωάννης Παπαϊωάννου
Χειρουργός Ουρολόγος -Ανδρολόγος
Ανδρέα Δημητρίου 3
Πλατεία Κύπρου, Καλλιθέα
Τηλ. 2110114845, Κιν. 6977988470
e-mail: papioann@gmail.com