Διατροφή

Show_antioxeidotika
Διατροφή

Αντιοξειδωτικά: Το βαρύ πυροβολικό του οργανισμού

της Νεκταρίας Καρακώστα

Δεν είναι μύθος ούτε υπερβολή.  Κάθε δευτερόλεπτο το σώμα μας δίνει τη μάχη του εναντίον των οξειδωτικών, δηλαδή των ελευθέρων ριζών οξυγόνου. Διαθέτει για τη μάχη αυτή πολλά και αποτελεσματικά όπλα, τα περίφημα «αντιοξειδωτικά». Από τα καρδιαγγειακά επεισόδια κι από τη νόσο Αλτσχάιμερ έως τη φωτογήρανση του δέρματος, τα αντιοξειδωτικά προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες. Η διαιτολόγος κυρία Αικατερίνη Στάμου αναλαμβάνει να μας ξεναγήσει στον κόσμο των αντιοξειδωτικών, τις ιδιότητες και τη δράση τους.

 

H χρησιμότητα των αντιοξειδωτικών συνίσταται στην εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών. Το πρώτο ερώτημα, λοιπόν, που πρέπει να απαντηθεί είναι τι είναι οι ελεύθερες ρίζες και γιατί είναι βλαπτικές. «Γενικά, τα άτομα αποτελούνται από έναν πυρήνα γύρω από τον οποίο περιστρέφονται σε κυκλικές τροχιές τα ηλεκτρόνια. Φυσιολογικά, σε κάθε τροχιά περιστρέφονται δύο ηλεκτρόνια. Τα άτομα ή μόρια που περιέχουν ένα ασύζευκτο ηλεκτρόνιο σε μία ή περισσότερες τροχιές, ονομάζονται ελεύθερες ρίζες. Άμεσος στόχος των ελευθέρων ριζών, από τη στιγμή που παράγονται στον οργανισμό,  είναι η αποκατάσταση της έλλειψης του ηλεκτρονίου. Έτσι, προσπαθούν να αποσπάσουν ηλεκτρόνια από πρωτεΐνες, λιπίδια ή αμινοξέα προκαλώντας την οξείδωσή τους (φθορά, μετάλλαξη  ή καταστροφή)», σημειώνει η διαιτολόγος κυρία Αικατερίνη Στάμου.
Όταν, λοιπόν, στον οργανισμό υπάρχουν πλεονάζουσες ελεύθερες ρίζες (οξειδωτικό στρες), που στρέφονται εναντίον των πρωτεϊνών, των λιπαρών οξέων, του DNA των κυττάρων ή ακόμη και ολόκληρων των κυττάρων του οργανισμού, προκαλούν βλάβες. Σε έναν τέτοιο μηχανισμό αποδίδεται το γήρας, ο διαβήτης, τα εκφυλιστικά νοσήματα, όπως διάφορες αρθρίτιδες, οι καρδιοπάθειες, η νόσος Αλτσχάιμερ κ.ο.κ.

 

► Ο ρόλος των αντιοξειδωτικών

«Τα αντιοξειδωτικά έρχονται να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στη δράση των ελευθέρων ριζών, καθώς δίνουν (αναγωγή) ή αποσπούν (οξείδωση) ηλεκτρόνια από τις ελεύθερες ρίζες και τις απενεργοποιούν, σταματώντας την ανεπιθύμητη οξείδωση του οργανισμού», εξηγεί η κυρία Στάμου.
Πότε όμως ο οργανισμός εκτρέπεται σε υπερβολική παραγωγή ελευθέρων ριζών; Συνήθεις αιτίες του οξειδωτικού στρες είναι η ραδιενέργεια, η υπεριώδης ακτινοβολία, το κάπνισμα, η εισπνοή ρύπων ή τοξικών ουσιών, τα τοξικά βαρέα μέταλλα (όπως ο υδράργυρος, το κάδμιο, το νικέλιο, ο μόλυβδος), αλλά και η έντονη άσκηση, η έλλειψη ύπνου, τα πολλά φάρμακα, το υπερβολικό άγχος, η κακή διατροφή (κατανάλωση μικρής ποικιλίας τροφών, πολλών τηγανητών και επεξεργασμένων τροφών, κορεσμένων και trans λιπαρών, μειωμένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και τροφών με υψηλή συγκέντρωση συντηρητικών, ορμονών και αντιβιοτικών, αφυδάτωση ή μη επαρκής ενυδάτωση).
«Η επαρκής αλλά και ποικίλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών στον οργανισμό μας είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της βέλτιστης λειτουργίας των κυττάρων μας, με συνέπεια τη διατήρηση της καλής υγείας αλλά και την καθυστέρηση της γήρανσης. Είναι πλέον αναγνωρισμένο, ότι η βέλτιστη λειτουργία κάθε κυττάρου μας εξαρτάται σε πολύ σημαντικό βαθμό από τη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των οξειδωτικών και αντιοξειδωτικών ουσιών, η οποία ονομάζεται "οξειδοαναγωγική ομοιόσταση". Στόχος του οργανισμού είναι να διατηρείται αυτή η ισορροπία», σημειώνει η ειδικός.
Τα τελευταία 20-30 χρόνια, έχουν επισημανθεί εκατοντάδες φυσικές αντιοξειδωτικές ουσίες. Οι πιο πολλές από αυτές υπάρχουν στα φρούτα, τα λαχανικά, σε καρπούς και σε διάφορα μυρωδικά, βότανα και αφεψήματα. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι  βιταμίνες Α, C και Ε και διάφορες φυτοχημικές ουσίες, όπως τα καροτενοειδή, οι φαινόλες και οι πολυφαινόλες, τα φλαβονοειδή και τα ισοφλαβονοειδή, η πυκνογενόλη, οι προανθοκυανιδίνες, τα φαινολικά οξέα όπως το γαλλικό οξύ, το ροσμαρινικό οξύ, το ελλαγικό οξύ, το κικορικό οξύ, το σαλικυλικό οξύ κ.ά.

 

► Από τροφές ή συμπληρώματα;

Η λήψη αντιοξειδωτικών μέσω μιας σωστά σχεδιασμένης διατροφής έχει το πλεονέκτημα ότι προσφέρει και άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως οι φυτικές ίνες. Ωστόσο, συνήθως, μέσω της καθημερινής μας διατροφής δεν προσλαμβάνουμε την απαραίτητη ποικιλία και ποσότητα αντιοξειδωτικών που απαιτείται, προκειμένου να επωφεληθούμε της ευεργετικής τους δράσης. Επιπλέον, η κατάσταση επιβαρύνεται, αν π.χ. σκεφθεί κανείς ότι η θερμική επεξεργασία των τροφών, μειώνει την παρουσία αντιοξειδωτικών βιταμινών, όπως της βιταμίνης C. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό, τα άτομα που έχουν αυξημένες ανάγκες σε αντιοξειδωτικά, εκτός από την κατανάλωση των κατάλληλων φρούτων και λαχανικών να λαμβάνουν αντιοξειδωτικά και υπό τη μορφή συμπληρώματος.
Ποιοι έχουν όμως αυξημένες ανάγκες σε αντιοξειδωτικά; «Τα άτομα που πάσχουν από εκφυλιστικές παθήσεις του νευρικού συστήματος (Parkinson, Alzheimer), οι καπνιστές, τα άτομα με υψηλή χοληστερίνη που βρίσκονται σε θεραπεία με στατίνες, οι διαβητικοί, τα άτομα που πάσχουν από υπέρταση ή αρθρίτιδες, τα παχύσαρκα άτομα, τα άτομα με διαταραχές στην όραση, άτομα που ζουν ή εργάζονται σε περιβάλλον παρασκευής ή χρήσης φυτοφαρμάκων, εντομοκτόνων σπρέι, τοξικών μετάλλων, μπορούν να ωφεληθούν από τη χρήση αντιοξειδωτικών. Η σύσταση του συμπληρώματος θα πρέπει να γίνεται από κάποιον εξειδικευμένο κλινικό διαιτολόγο ή  ιατρό ή επιστήμονα Υγείας», τονίζει η κυρία Στάμου.

 

who is who

Η κλινική διαιτολόγος - διατροφολόγος Αικατερίνη Στάμου είναι πτυχιούχος του Greenwich University of London της Μεγάλης Βρετανίας στο τμήμα της Εφαρμοσμένης Διαιτολογίας και Διατροφής.
Η πρακτική κλινική της άσκηση έγινε στα  νοσοκομεία:  «Τζάνειο» «Κοργιαλένειο - Μπενάκειο Ε.Ε.Σ.», «Σισμανόγλειο», «Η Αγία Σοφία» και στο Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού.
Από το 2000 και για 3 χρόνια συνεργάστηκε με τον Παγκορινθιακό Αθλητικό σύλλογο «ΘΗΣΕΑΣ», παρέχοντας διατροφική υποστήριξη στους αθλητές του ΚΑΡΑΤΕ.
Από το  2003 διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στην περιοχή των Αμπελοκήπων – Πανόρμου και ασχολείται ιδιαίτερα με τη διατροφική υποστήριξη ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, αλλά και τη διατροφική εκπαίδευση ατόμων που εκδηλώνουν ενδιαφέρον σε συγκεκριμένα θέματα διατροφής, π.χ. εγκυμοσύνη, θηλασμός, γονιμότητα, έλεγχος ή ρύθμιση σωματικού βάρους, διατροφή και υγεία, κ.ά. Είναι Μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων - Διατροφολόγων, του Eλληνικού Ινστιτούτου Οστεοπόρωσης,  καθώς και της British Nutrition Society.
Ήδη από τα χρόνια των σπουδών της στη Μ. Βρετανία παρακολουθεί και συμμετέχει σε παγκόσμια εκπαιδευτικά συνέδρια και σεμινάρια σε θέματα διατροφής, αλλά και ιατρικά εκπαιδευτικά σεμινάρια.  Πανόρμου & Λαρίσης 30, Αθήνα, (Στάση μετρό Πανόρμου)

210- 698 1212, 6945 699 661

info@diaitologos-stamou.gr

www.diaitologos-stamou.gr