Διατροφή

Show_dyskoiliotita_app
Διατροφή

Δυσκοιλιότητα : Φυτικές ίνες ή προβιοτικά;

Της Νεκταρίας Καρακώστα

Επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής  πολλών ανθρώπων αφού αποτελεί, συχνό φαινόμενο. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν κάνουμε τίποτα για να την αντιμετωπίσουμε ενώ, στην πραγματικότητα, μπορούμε να κάνουμε πολλά! Η διαιτολόγος- διατροφολόγος κ. Δέσποινα Μαρσέλου μάς δείχνει τον τρόπο για να την αντιμετωπίσουμε και απαντά στο δίλημμα: φυτικές ίνες ή προβιοτικά;

 

Σχεδόν ο καθένας από εμάς έχει βιώσει μια περίοδο με δυσκοιλιότητα κάποια στιγμή στη ζωή του. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η κακή διατροφή, το άγχος και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας έχουν κάνει τη δυσκοιλιότητα συχνό και ενοχλητικό πρόβλημα.

Μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν δυσκοιλιότητα έχουν οι γυναίκες (ποσοστό 67%) και οι ηλικιωμένοι (ποσοστό 47%). Η δυσκοιλιότητα μπορεί να εμφανιστεί επίσης, λόγω της χρήσης αντιβιοτικών, αλλαγών στη διατροφή, μετακόμισης, αποφυγής επίσκεψης σε ξένες τουαλέτες κ.λπ. Τους καλοκαιρινούς μήνες, τα ταξίδια και οι διατροφικές αλλαγές μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα τη διατάραξη της ισορροπίας της φυσικής χλωρίδας του εντέρου, με αποτέλεσμα το... ραντεβού με την τουαλέτα να καθυστερεί σημαντικά.

 

Δεν είναι θέμα συχνότητας…

Η δυσκοιλιότητα αποτελεί διαταραχή των κενώσεων. Ο ορισμός της, ωστόσο, δεν είναι εύκολη υπόθεση, δεδομένου ότι η έννοια του «φυσιολογικού», ως προς τις κενώσεις, ποικίλλει ευρέως στον πληθυσμό των υγιών ατόμων. Για έναν άνθρωπο, οι 3 κενώσεις την εβδομάδα μπορεί να είναι φυσιολογικές, όταν για άλλον ο φυσιολογικός αριθμός μπορεί να είναι 3 κενώσεις την ημέρα. Πέρα από τον αριθμό των κενώσεων, σημασία έχει η παρουσία σκληρών κοπράνων, που κάνουν την αφόδευση δύσκολη και επίπονη. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο και αν οι κενώσεις είναι λιγότερες από τρεις την εβδομάδα, τότε μιλάμε με μεγάλη πιθανότητα για δυσκοιλιότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από ενοχλήματα στην κοιλιά, φούσκωμα και αίσθημα δυσφορίας.

Είναι λάθος να θεωρούμε ότι η καθημερινή κένωση είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Μία τέτοια άποψη μπορεί να οδηγήσει σε συστηματική λήψη καθαρτικών, χωρίς λόγο. Αντιθέτως, μεγάλη σημασία πρέπει να δίνεται στην αλλαγή της συχνότητας των κενώσεων που αφορούν το ίδιο άτομο. Π.χ. κάποιος με καθημερινή προηγουμένως κένωση που τώρα παρουσιάζει κένωση κάθε 3 ημέρες. Ή, ακόμα, όταν εμφανίζεται αλλαγή στη σύσταση των κενώσεων, π.χ. ενώ προηγουμένως είχε σκληρά κόπρανα κάθε 2 ημέρες τώρα αναφέρονται καθημερινά διαρροϊκές κενώσεις. Τέτοιες αλλαγές πρέπει οπωσδήποτε να αναφέρονται στο γιατρό, προκειμένου να ελεγχθεί το έντερο για την πιθανότητα προβλήματος πολύ πιο σημαντικού από τη δυσκοιλιότητα...

 

Επιπτώσεις

Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, η δυσκοιλιότητα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των πασχόντων, αφού οι περισσότεροι από τους πάσχοντες (>70%) έχουν συμπτώματα, όπως κοιλιακό πόνο, φούσκωμα, ανορεξία, κακή διάθεση, νευρικότητα κ.λπ.

Επιπρόσθετα, τα άτομα που πάσχουν από δυσκοιλιότητα είναι πιθανό να εμφανίσουν και άλλα σωματικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους και την εμφάνισή τους. Σε μερικούς πάσχοντες, μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και αντιδραστική μελαγχολία, που είναι μία μορφή κατάθλιψης. Παρ’ όλα αυτά, οι πάσχοντες από δυσκοιλιότητα σπάνια συνειδητοποιούν ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα, ώστε να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, εύλογο είναι πως έχει μεγάλη σημασία η πρόληψη της δυσκοιλιότητας, εξασφαλίζοντας την καλή λειτουργία του εντέρου. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα κύρια «εργαλεία», τόσο για την πρόληψη, όσο και για την αντιμετώπιση του προβλήματος, είναι η ισορροπημένη διατροφή, κυρίως η Μεσογειακή Διατροφή, που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, η κατανάλωση άφθονης ποσότητας υγρών καθημερινά και ειδικά κατά τους θερινούς μήνες, η τακτική σωματική άσκηση και η μείωση του στρες.

 

Οι φυτικές ίνες

Οι φυτικές ίνες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, όσον αφορά στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, καθώς ευνοούν την κινητικότητα του εντέρου. Όπως εξηγεί η διαιτολόγος- διατροφολόγος MSc, κ. Δέσποινα Μαρσέλου, «οι φυτικές ίνες είναι μέρος της δομής των φύλλων, των κλαδιών και των ριζών των φυτών. Σε αντίθεση με το άμυλο και τη ζάχαρη, οι φυτικές ίνες περνάνε άθικτες από το γαστρεντερικό σύστημα.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες φυτικών ινών, οι οποίες  έχουν διαφορετικές λειτουργίες και ιδιότητες. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες βρίσκονται στο φλοιό σιταριού, σε ξηρούς καρπούς και σε πολλά λαχανικά. Η δομή τους είναι σκληρή και δεν διαλύονται στο νερό, όποτε περνάνε άθικτες από το γαστρεντερικό σύστημα, ενώ αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων. Οι διαλυτές φυτικές ίνες, αντίθετα, βρίσκονται στη βρώμη, τα όσπρια, το κριθάρι και σε μερικά φρούτα. Διαλύονται στο νερό και δημιουργούν μία ουσία σαν ζελέ στον γαστρεντερικό σωλήνα. Αυτό επιβραδύνει την απορρόφηση του σακχάρου στο αίμα. Επιπλέον, οι διαλυτές ίνες, όταν καταναλώνονται συχνά, φαίνεται ότι ρίχνουν τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης LDL, ενώ ευνοούν την έκκριση χολοκυστοκινίνης, που κόβει την όρεξη και συμβάλλει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων του σακχάρου στο αίμα».

Ο μόνος περιορισμός σχετικά με τις φυτικές ίνες, αφορά στα άτομα που λαμβάνουν κάποιο συμπλήρωμα σιδήρου. Αυτό συμβαίνει γιατί η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών μπορεί να προκαλέσει μείωση της απορρόφησής του.

 

Τα προβιοτικά

Τα προβιοτικά, από την άλλη πλευρά, (περιέχονται στο γάλα, στο ξινόγαλα, στο κεφίρ κ.λπ.) είναι φιλικοί μικροοργανισμοί, που ενισχύουν την εντερική χλωρίδα. «Κλινικές μελέτες έχουν δείξει πως η κατανάλωση τροφών με προβιοτικά επαναφέρει σε σημαντικό βαθμό την ομαλή κι εύρυθμη λειτουργία της πέψης, επιλύοντας προβλήματα όπως το φούσκωμα, ο τυμπανισμός, οι κολικοί και άλλες ενοχλητικές καταστάσεις, που συνδέονται με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου», σημειώνει η ειδικός.

Στο ερώτημα, τι να προτιμήσει κανείς, η διατροφολόγος συστήνει τον συνδυασμό τους, ανάλογα με την περίσταση, αλλά και τις επιθυμίες του καθενός. Σε ένα ταξίδι, για παράδειγμα, όπου κάποιος είναι πολύ πιθανό να εμφανίσει δυσκοιλιότητα (ή και το αντίθετο, διάρροια), τα προβιοτικά αποτελούν μία καλή λύση πρόληψης και αντιμετώπισης του προβλήματος. Στην καθημερινή ζωή όμως, όπου κάποιος θέλει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη δυσκοιλιότητα, ο συνδυασμός προβιοτικών και φυτικών ινών με την καθοδήγηση του ειδικού, μοιάζει να αποτελεί τη βέλτιστη επιλογή.

 

Καθαρτικά

«Γιατί τα καθαρτικά δεν είναι λύση στο πρόβλημα;», ρωτάμε τη διαιτολόγο. «Τα καθαρτικά, δεν αποτελούν θεραπεία, αλλά προσωρινή λύση στο πρόβλημα. Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι τα καθαρτικά μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο εντερικό νευρικό πλέγμα, αλλά η υπόθεση αυτή δεν έχει τεκμηριωθεί. Κάποιες άλλες, συνηθισμένες παρενέργειες των καθαρτικών (οι οποίες ωστόσο εμφανίζονται σε πάσχοντες που κάνουν χρόνια και όχι περιστασιακή χρήση), είναι η ατονία του εντέρου, η υποκαλιαιμία, το έντονο κοιλιακό άλγος, η ναυτία, η μυϊκή αδυναμία και η ψευδομελάνωση, η οποία υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του παχέος εντέρου», εξηγεί η διαιτολόγος-διατροφολόγος κ. Μαρσέλου. Γενικά, προσθέτει η ίδια, «για τα καθαρτικά δεν υπάρχει ακόμα επαρκής εμπειρία για την αποτελεσματικότητά τους».

 

 

who is who

Η Δέσποινα Μαρσέλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Σπούδασε στο Tμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Παν/μίου  London Metropolitan (Αγγλία) με τίτλο κλινικής έρευνας: «Θερμογένεση, παχυσαρκία και τα μεταβολικά μονοπάτια των μακροστοιχείων: Συσχέτιση με την παχυσαρκία». Η έρευνα καταχωρήθηκε το 2004 στο περιοδικό
του Βρετανικού διαιτολογικού συλλόγου
ως μία από τις καλύτερες κλινικές
έρευνες νέων αποφοίτων στη Μ. Βρετανία.

Απέκτησε Master of Science στην Κλινική Διατροφή και Ανοσολογία στο Παν/μιο του Surrey (Αγγλία) με έμφαση στην διαιτολογική υποστήριξη και παρέμβαση σε ασθενείς με παθήσεις του ανοσοποιητικού συστήματος (διαβήτης, καρκίνος, τροφικές αλλεργίες). Τέλος, ολοκλήρωσε με επιτυχία το μετεκπαιδευτικό πρόγραμμα σπουδών με τίτλο «Η Αθηροθρομβωτική νόσος», που διοργανώθηκε από την Ελληνική Εταιρία Λιπιδιολογίας, Αθηροσκλήρωσης και Αγγειακής Νόσου.

Στο πλαίσιο της εργασίας της ως κλινική διαιτολόγος στα πανεπιστημιακά νοσοκομεία Newcastle upon Tyne και North Tees (NHS) στην Αγγλία, διατέλεσε: Προϊσταμένη στο κέντρο Διαβήτη & Ενδοκρινολογίας, Υπεύθυνη στο τμήμα εγκεφαλικών και αποκαταστάσεως, Υπεύθυνη στο τμήμα αλλεργίας και ανοσολογίας.

Υπήρξε επιστημονικός συνεργάτης στο Γεωπονικό πανεπιστήμιο Αθηνών, υπεύθυνη για σεμινάρια κλινικής διατροφής σε φοιτητές πρώτου πτυχίου
και μεταπτυχιακού. Παράλληλα, το διάστημα 2007-2009 είχε την επιμέλεια
της διατροφικής αγωγής στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα.

Διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στον Πειραιά και ασχολείται με τη διατροφική φροντίδα ασθενών με παθήσεις του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, ασχολείται με την παροχή
εξατομικευμένων διαιτολογίων για
απώλεια βάρους.

Ηρώων Πολυτεχνείου 67, Πειραιάς,
τηλ. 2104536144, www.getactive.gr