Διατροφή

Show_pressure
Διατροφή

Ρίξτε την πίεσή σας... φυσικά

της Νεκταρίας Καρακώστα

Η πίεσή σας είναι.... τσιμπημένη και αυτό σας ανησυχεί; Πριν φτάσετε στα φάρμακα, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε ώστε να μειώσετε την πίεσή σας και να την επαναφέρετε σε φυσιολογικά πλαίσια… Η καρδιολόγος κ. Μανουέλα Χάνκε εξηγεί τους τρόπους.

 

H υπέρταση είναι παρούσα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Υπολογίζεται πως οι υπερτασικοί αντιστοιχούν περίπου στο 20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και στη δική μας, αλλά και στις ΗΠΑ και την Αυστραλία, περίπου το 25% των ενηλίκων εμφανίζει υπέρταση. Στη χώρα μας, επομένως, υπολογίζεται ότι περίπου 2.500.000 άνθρωποι είναι υπερτασικοί. Απ’ αυτούς, ένας στους δύο λαμβάνει θεραπεία και μόνο ένας στους τέσσερις επιτυγχάνει τελικά τις επιθυμητές τιμές αρτηριακής υπέρτασης, παρά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Από το σύνολο των Ελλήνων με υπέρταση, ένα ποσοστό 40% δεν γνωρίζει καν ότι πάσχει, ενώ ένα 10%, αν και είναι διαγνωσμένοι υπερτασικοί, για διαφόρους λόγους δεν κάνουν τίποτα γι΄αυτό.

Ο μεγάλος «πονοκέφαλος» του παθολόγου ή του καρδιολόγου είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ο υπερτασικός ασθενής, ακόμη και αν πεισθεί ότι πρέπει να ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή, γρήγορα αρχίζει να ξεχνά τα φάρμακά του ή και να τα εγκαταλείπει τελικά. Γενικά, οι ασθενείς πολλές φορές αρνούνται να παραδεχθούν ότι πρέπει να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για όλη τους τη ζωή. Έτσι, μετά από έναν χρόνο, μόλις 3 στους 10 ασθενείς εξακολουθούν να παίρνουν καθημερινά τα φάρμακά τους, όπως ακριβώς τους σύστησε ο γιατρός, με το φαινόμενο αυτό να παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς που έχουν ήδη πάθει ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο (π.χ. έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο).

Αρκετοί αδυνατούν να δεχτούν ότι θα παίρνουν τα φάρμακα για την πίεση σε όλη τους τη ζωή γιατί η υπέρταση δεν θεραπεύεται (εκτός αν οφείλεται σε συγκεκριμένα παθολογικά αίτια, πράγμα σπάνιο). Έτσι, μόλις μειωθεί η πίεσή τους κόβουν τα φάρμακα επειδή «πέρασε», με αποτέλεσμα φυσικά η πίεση να ανεβαίνει ξανά. Αυτό το ανέβα-κατέβα μπορεί να είναι επικίνδυνο σε άτομα με σοβαρή υπέρταση ή ηλικιωμένους…

 

► Φυσικοί τρόποι

Πολλοί ειδικοί, κρίνουν σκόπιμο να δοθούν στον υπερτασικό οδηγίες για την αλλαγή σε ορισμένες συνήθειες της ζωής του, οι οποίες μπορούν πράγματι να τον βοηθήσουν να διατηρήσει την πίεσή του υπό έλεγχο, χωρίς την ανάγκη λήψης φαρμάκων. Όπως επισημαίνει και διευκρινίζει, μιλώντας στο healthyme, η καρδιολόγος κ. Μανουέλα Χάνκε, οι φυσικοί τρόποι μείωσης της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) έχουν εφαρμογή κυρίως σε υπερτασικά άτομα που διατρέχουν μικρό καρδιαγγειακό κίνδυνο (συστολική ή μεγάλη πίεση 140-159 και/ή διαστολική ή μικρή πίεση 90-99 mmHg XΩΡΙΣ άλλους παράγοντες κινδύνου, βλάβη οργάνων-στόχων ή συνοδά νοσήματα). «Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να εφαρμόσει μη φαρμακευτικά μέσα και παρακολούθηση, για διάστημα 6-12 μηνών. Η φαρμακευτική αγωγή ξεκινά μόνο αν η συστολική ΑΠ, παρά τις προσπάθειες μη φαρμακευτικής αντιμετώπισης, παραμένει μόνιμα άνω των 150mmHg ή η διαστολική ΑΠ άνω των 95mmHg», τονίζει η κ. Χάνκε. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, είναι σημαντικό κάθε τέτοια προσπάθεια να γίνεται υπό την καθοδήγηση και τη στενή παρακολούθηση του θεράποντος ιατρού.

Σε υπερτασικά άτομα με υψηλό κίνδυνο, αντίθετα, συστήνεται η άμεση έναρξη φαρμακευτικής αγωγής. Υψηλού κινδύνου θεωρούνται τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, μόνιμα αυξημένη ΑΠ άνω των 160/95 mmHg και ιστορικό νόσου που σχετίζεται με υπέρταση.

 

► ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ

Όπως επισημαίνει η κ. Χάνκε, το πρώτο και σημαντικότερο βήμα που μπορεί να κάνει κανείς για να μειώσει την πίεσή του είναι να χάσει βάρος. «Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι με την απώλεια ακόμη και λίγων κιλών επιτυγχάνεται σημαντική μείωση της ΑΠ άνευ φαρμακευτικής αγωγής. Η απώλεια βάρους ενισχύει, επίσης, τη δράση των αντιυπερτασικών φαρμάκων και διευκολύνει τον έλεγχο των άλλων παραγόντων κινδύνου, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η δυσλιπιδαιμία. Μια μέτρια απώλεια βάρους μπορεί ακόμη και να προλάβει την υπέρταση σε υπέρβαρα άτομα και μπορεί να διευκολύνει τη μείωση της δοσολογίας της φαρμακευτικής αγωγής ή ακόμα και την διακοπή των φαρμάκων», σημειώνει η ειδικός, επισημαίνοντας ότι όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια βάρους που επιτυγχάνει ο ασθενής, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ελάττωση της ΑΠ που θα επέλθει.

 

► ΔΙΑΙΤΑ DASH

To διατροφικό πρόγραμμα που είναι γνωστό με το ακρωνύμιο DASH (Dietary Approaches to Stop Hyper- tension) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αμερική, στο πλαίσιο μιας κλινικής μελέτης για τη μείωση της υπέρτασης, αποδεικνύοντας ότι οι υπερτασικοί που ακολουθούν αυτό το διατροφικό σχήμα, εμφανίζουν μείωση της ΑΠ, βελτίωση στο λιπιδαιμικό τους προφίλ και μείωση στο βάρος τους. Αυτή η διατροφή είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά, πλούσια σε ψάρι και πολύ φτωχή σε αλάτι (όχι περισσότερο από 2,4 g/ημ.).

 

► ΑΛΑΤΙ ΚΑΙ ΣΚΟΡΔΟ

Η πιο συχνή συμβουλή που ακούμε σχετικά με την υπέρταση, αφορά στη μείωση του αλατιού. Και είναι σωστή. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι η διατροφική πρόσληψη αλατιού συνεισφέρει στην αύξηση της ΑΠ και ότι αντίθετα, η ελάττωση της πρόσληψης νατρίου κατά 80-100 mmol (4-5 g NaCl)/ημέρα, από μια αρχική πρόσληψη περίπου 180 mmol (10 g NaCl)/ημέρα, μπορεί να ελαττώσει την ΑΠ κατά μέσο όρο 4-6 mmHg, επιτρέποντας τη μείωση των δόσεων των αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η καρδιολόγος, «η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη νατρίου είναι 65 mmol/ημέρα, η οποία αντιστοιχεί σε 3,8 g NaCl, στόχος που είναι δύσκολα εφικτός. Μια εφικτή σύσταση είναι η κατανάλωση λιγότερων από 5g NaCl/ημέρα», αρκεί ο ασθενής να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός με την κατανάλωση κατεργασμένων τροφίμων, προτιμώντας γεύματα μαγειρεμένα με φυσικά συστατικά, όπως τα λαχανικά, που περιέχουν περισσότερο κάλιο.

 

Πολύ γνωστό για την αντιυπερτασική του δράση είναι και το σκόρδο. Οι κύριες ουσίες του σκόρδου, η αλιίνη και η αλινάση, ενώνονται κατά την πολτοποίηση της σκελίδας, δημιουργώντας την αλλισίνη, την ουσία που προσδίδει στο σκόρδο την χαρακτηριστική οσμή και γεύση του, ενώ είναι γνωστή για τις αντιθρομβωτικές και αντιοξειδωτικές της ιδιότητες. «Οι μεγάλες δόσεις αλλισίνης μπορούν να επηρεάσουν την πήξη του αίματος, γι΄ αυτό και θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη λήψη σκόρδου και συμπληρωμάτων σκόρδου από άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή», σημειώνει η ειδικός. «Οι ιδιότητες του σκόρδου, που είναι επίσης πλούσιο σε μαγνήσιο, βιταμίνη Β6 και C, ενώ θεωρείται καλή πηγή σεληνίου, έχουν μελετηθεί εκτενώς σε κλινικές δοκιμές. Από αυτές φάνηκε ότι το σκόρδο μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ΑΠ κατά 2-7% και μείωση των επιπέδων των λιπιδίων κατά 4-8%.

 

► ΑΣΚΗΣΗ

Έχει διαπιστωθεί, σε πολλές μελέτες, ότι η τακτική αερόβια άσκηση αντοχής (γρήγορο βάδην, τρέξιμο, κολύμβηση) για 30-45 λεπτά ημερησίως, παράλληλα με ήπια ισομετρική άσκηση (π.χ. βαράκια), μειώνει την ΑΠ και το σωματικό βάρος, μειώνει το λίπος στη μέση, αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τα επίπεδα της HDL-χοληστερόλης. Ωστόσο, η εντατική ισομετρική άσκηση καλό είναι, σύμφωνα με την ειδικό, να αποφεύγεται, καθώς μπορεί να προκαλέσει αύξηση της ΑΠ. «Πριν την έναρξη οποιασδήποτε σωματικής άσκησης, ο υπερτασικός ΠΡΕΠΕΙ να υποβληθεί σε πλήρη καρδιολογικό έλεγχο και άψογη ρύθμιση της φαρμακευτικής του αγωγής», τονίζει η κ. Χάνκε.

 

► ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

«Υπάρχουν συμπληρώματα διατροφής που μπορούν να βοηθήσουν ένα άτομο να ελέγξει την αρτηριακή του πίεση;», ρωτάμε την καρδιολόγο, για να πάρουμε την απάντηση: «Υπάρχουν αναφορές από πολλές μελέτες, ότι διάφορα συμπληρώματα διατροφής/ βότανα, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της υπέρτασης, χρειάζονται όμως να ληφθούν σε σχετικά υψηλές δόσεις.

 

Συγκεκριμένα:

> Ποσότητες 60-120 mg/ημέρα από το συνένζυμο Q10 μειώνουν κατά 17mmHg τη συστολική και κατά 2mmHg τη διαστολική ΑΠ.

> Λαμβάνοντας καθημερινά 1,5-3 g Ω-3 λιπαρών οξέων, η διαστολική πίεση μειώνεται κατά 5 mmHg και η συστολική κατά 11 mmHg.

> Με τη λήψη 350-500 mg Mg /ημέρα, ο ασθενής μπορεί να πετύχει μείωση της διαστολικής ΑΠ.

> Τέλος, με την καθημερινή χορήγηση 800-1.500 mg ασβεστίου, η συστολική πίεση μπορεί να μειωθεί έως και κατά 2,5 mmHg.

 

who is who

H Dr. med. Univ. Μανουέλα Χάνκε, είναι Ειδικός καρδιολόγος, Ιατρός- διατροφολόγος DAEM/DGEM. Γεννήθηκε στη Βιέννη και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Πήρε την ειδικότητα της Καρδιολογίας στην Αθήνα και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στην Κλινική Διαιτολογία, από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Έχει επίσης σπουδές Ορθομοριακής Διατροφής και Θεραπευτικής.

Έχει εργαστεί ως επιστημονική συνεργάτις στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και συνεργάζεται με το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και τη Βιοκλινική Αθηνών. Είναι η επιστημονική υπεύθυνη Καρδιολόγος του Ομίλου Βιοϊατρική και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο Προληπτικής Καρδιολογίας.

Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, της Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Διατροφής & Μεταβολισμού, της Ελληνικής Εταιρείας Ορθομοριακής Διατροφικής Ιατρικής και των Deutsche Gesellschaft fuer Ernaehrungsmedizin (D.G.E.M) & Bundesverband Deutscher Ernaehrungsmediziner (B.D.E.M).

Ιερέως Δούση 23, Μαρούσι, τηλ.: 210 8023 200,

φαξ: 210 8023 023

e-mail: drhanke@otenet.gr

 

  • Σχετικά Θέματα