Διατροφή

Show_man
Διατροφή

Καρκίνος του Προστάτη και Διατροφή: Μύθοι και πραγματικότητα

Της Νεκταρίας Καρακώστα

Κάθε τόσο βλέπουν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες για την προστατευτική έναντι του καρκίνου δράση διαφόρων τροφίμων ή ουσιών. Υπάρχουν πράγματι δεδομένα ότι η πρόληψη του ΚτΠ περνάει από το …στομάχι; Με τη βοήθεια της Χειρουργού-Ουρολόγου κ. Άννας Γρίβα, ξεκαθαρίζουμε τους μύθους και τις αλήθειες, μιλώντας για τους διατροφικούς παράγοντες που είτε ευνοούν την εμφάνιση του ΚτΠ (δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτή την παράμετρο!) είτε συμβάλλουν στην πρόληψή του.

O Καρκίνος του Προστάτη (ΚτΠ) είναι ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες και αποτελεί την πέμπτη πιο συχνή μορφή καρκίνου συνολικά. Επιδημιολογικές έρευνες έχουν δείξει ότι εκτός από την ηλικία, που αποτελεί τον πιο σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση ΚτΠ, η εθνικότητα και η καταγωγή, γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, καθώς και η διατροφή, παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

 

«Προλαμβάνοντας την παχυσαρκία, ένας άνδρας μειώνει τις πιθανότητές του να προσβληθεί από ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Η διατήρηση ενός υγιούς βάρους και η τακτική άσκηση φαίνεται ότι δρουν προστατευτικά για την εμφάνιση ΚτΠ. Συστήνεται, λοιπόν, η διατήρηση του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μεταξύ 20 και 25 (ΔΜΣ=Βάρος/ ΄Υψος2) και η τακτική, ήπια φυσική δραστηριότητα (τουλάχιστον μισή ώρα την ημέρα μέτρια αερόβια άσκηση).

 

«Υπάρχουν τροφές που συμβάλλουν στην πρόληψη του ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Το 2005, για πρώτη φορά ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα κλινικής έρευνας Ιταλών γιατρών, από το Πανεπιστήμιο της Πάρμα, σύμφωνα με την οποία το πράσινο τσάι και οι κατεχίνες (φλαβονοειδή), που περιέχει, είναι δυνατόν να αποτελούν πρόληψη κατά του ΚτΠ. Προληπτικά δρα και το κόκκινο κρασί, εξαιτίας των πολυφαινολών που περιέχει.

 

«Τα σταυρανθή λαχανικά μειώνουν τις μεταστάσεις στον ΚτΠ».

ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ. Προοπτική μελέτη διαπίστωσε ότι η πρόσληψη σταυρανθών λαχανικών (λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, ραπανάκια και άλλα) ήταν αντιστρόφως ανάλογη με τον μεταστατικό ΚτΠ (καρκίνος που έχει εξαπλωθεί πέραν του προστάτη). Επί του παρόντος, όμως, οι επιδημιολογικές μελέτες παρέχουν μόνο μικρή υποστήριξη στην υπόθεση ότι η υψηλή πρόσληψη σε σταυρανθή λαχανικών μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης ΚτΠ.

 

«Οι Κινέζοι και οι Ιάπωνες έχουν χαμηλά ποσοστά ΚτΠ, επειδή καταναλώνουν σόγια».

ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ. Η συχνότητα του ΚτΠ είναι σχετικά χαμηλή στην Ασία. Ο ΚτΠ είναι όντως σπάνιος στην Κίνα και την Ιαπωνία. Η υψηλή κατανάλωση σόγιας μπορεί, πιθανώς, να εξηγήσει αυτό το φαινόμενο.

Η συμβολή της σόγιας στην πρόληψη του καρκίνου έχει παρατηρηθεί σε διάφορες μελέτες που αφορούν και σε άλλους τύπους καρκίνου.

Η σόγια περιέχει ισοφλαβόνες, που ενεργοποιούνται στο παχύ έντερο από τα προβιοτικά, και οι οποίες φαίνεται να διαθέτουν αντικαρκινική δράση.

 

«Η ιαπωνική και η μεσογειακή διατροφή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη του ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Στις μεσογειακές χώρες, η συχνότητα του ΚτΠ είναι χαμηλότερη. Είναι γνωστό ότι, η ελληνική μεσογειακή δίαιτα είναι πλούσια σε όσπρια, λαχανικά, φρέσκα φρούτα, ελαιόλαδο, ψάρια, κόκκινο κρασί, δημητριακά και αποφεύγει τα λιπαρά ζωικής προέλευσης.

Η ιαπωνική διατροφή, από την άλλη, είναι πλούσια σε πράσινο τσάι, σόγια, λαχανικά και ψάρι, ενώ είναι φτωχή σε λιπαρά και θερμίδες. «Και στα δύο αυτά διατροφικά σχήματα, αυτό που παρατηρούμε είναι ότι υπάρχει αρμονία στα διατροφικά στοιχεία που παρέχονται», τονίζει η ουρολόγος.

 

«Το λυκοπένιο (που περιέχεται στην τομάτα) μειώνει την εξέλιξη του ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως το λυκοπένιο και η βιταμίνη Ε επηρεάζουν τους μηχανισμούς της καρκινογένεσης και η ευεργετική δράση τους στον ανθρώπινο οργανισμό έχει αναγνωριστεί εδώ και πολλά χρόνια. Πολυάριθμες έρευνες έδειξαν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΚτΠ σε άνδρες με διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λυκοπένιο. Το ροζ γκρέιπφρουτ, το καρπούζι, η φρέσκια ή η μαγειρεμένη τομάτα και τα παράγωγά της (χυμός, κέτσαπ, πάστα, σάλτσα για σπαγγέτι ή πίτσα) είναι πλούσια σε λυκοπένιο.

Μια εξαετής μελέτη 48.000 ανδρών, στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, διαπίστωσε ότι οι άνδρες που έτρωγαν προϊόντα τομάτας δύο φορές την εβδομάδα είχαν 21-34% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης ΚτΠ.

Άλλες επιδημιολογικές μελέτες σε καπνιστές έδειξαν ότι η βιταμίνη Ε συσχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο προστάτη.

 

«Τα λιπαρά ψάρια μειώνουν τον κίνδυνο για ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Έχει παρατηρηθεί ότι η μέτρια ή η αυξημένη κατανάλωση λιπαρών ψαριών (κολιός, ρέγκα, σολομός) πλούσιων σε ω-3 λιπαρά οξέα, μειώνει 2- 3 φορές τον κίνδυνο εμφάνισης ΚτΠ.

 

«Οι υψηλές τιμές χοληστερόλης σχετίζονται και προκαλούν ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Είναι γεγονός ότι η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για τη σύνθεση των ανδρογόνων στον οργανισμό, τα οποία με τη σειρά τους παίζουν βασικό ρόλο στη γένεση και ανάπτυξη του ΚτΠ. Ιταλοί ερευνητές, που μελέτησαν από το 1991 έως το 2002 άνδρες κάτω των 75 ετών με ΚτΠ, διαπίστωσαν ότι οι τιμές χοληστερόλης άνω των 200 mg/dl πιθανόν να παίζουν ρόλο.

 

«Το κόκκινο κρέας και το λίπος παίζουν ρόλο στην εμφάνιση ΚτΠ».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Η υψηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, έχει συνδεθεί, σε πολλές μελέτες, με αύξηση των πιθανοτήτων καρκινογένεσης. Η αυξημένη κατανάλωση λιπαρών, ειδικά κορεσμένων και trans-λιπαρών οξέων, έχει επίσης συνδεθεί με την πιθανότητα ανάπτυξης ΚτΠ.

 

«Δεν υπάρχει ειδική διατροφή για όσους ήδη πάσχουν από ΚτΠ, γιατί η ζημιά έχει ήδη γίνει».

ΜΥΘΟΣ. «Οι άνδρες που έχουν ήδη προσβληθεί από ΚτΠ θα πρέπει να αποφεύγουν τα ζωικά λιπαρά, τα κορεσμένα λιπαρά, τα γλυκά, τα τηγανητά και τις βαριές σάλτσες. Η διατροφή τους θα πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα όσπρια, ελαιόλαδο, ντομάτα, πελτέ ντομάτας, πολλά λαχανικά και, κυρίως, τα σταυρανθή λαχανικά, πολλά φρούτα, λιναρόσπορο, λιπαρά ψάρια, λίγο κόκκινο κρασί, δημητριακά ολικής άλεσης και πολύ νερό», σημειώνει η ειδικός.

 

«Συγκεκριμένες βιταμίνες και βότανα (βιταμίνη D, Saw palmetto, σελήνιο) μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη».

✓ ΑΛΗΘΕΙΑ. Το ασβέστιο ή η βιταμίνη D και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς επίσης και το κρέας, τα δημητριακά και τα φασόλια, που είναι πλούσια σε σελήνιο, μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΚτΠ, ιδιαίτερα σε άνδρες άνω των 50 ετών. Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει συσχέτιση μεταξύ του κινδύνου για ΚτΠ και άλλων ασθενειών, με τα μειωμένα επίπεδα της βιταμίνης D. Αυτό ίσως να εξηγεί εν μέρει και την αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ΚτΠ στα άτομα με πιο σκούρο χρώμα δέρματος - επειδή αυτοί εμφανίζουν συχνότερα έλλειψη της συγκεκριμένης βιταμίνης. Όσο για το Saw palmetto, εκτεταμένες έρευνες σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου βοτάνου στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του προστάτη. Σύμφωνα με αυτές, το εκχύλισμα του Saw palmetto, χάρη στα λιπαρά οξέα και τις φυτοστερόλες που περιέχει, μπλοκάρει την πρόσβαση της διυδροτεστοστερόνης στα προστατικά κύτταρα.

 

«Από τον ΚτΠ κινδυνεύουν περισσότερο οι ηλικιωμένοι».

ΜΥΘΟΣ. «Όχι μόνο αυτοί. Σύμφωνα με έρευνες, αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη έχουν επίσης οι άνδρες με φαλάκρα, αυτοί που πίνουν πολύ, τα άτομα της μαύρης φυλής, οι έχοντες ερωτικές επαφές χωρίς τις απαραίτητες προφυλάξεις, οι άνδρες που αλλάζουν πολύ συχνά ερωτικούς συντρόφους (αυτό οφείλεται στις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες) και οι παχύσαρκοι», τονίζει η κ. Γρίβα. Από έρευνα ιατρών του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον σε 752 παχύσαρκους μεσήλικες άνδρες, προέκυψε ότι είχαν 360% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν μεταστάσεις σε άλλα όργανα, συγκριτικά με άνδρες με κανονικό βάρος σώματος.

 

Συμβουλές για να κρατήσετε τον ΚτΠ μακριά:

• Επιλέξτε μια διατροφή χαμηλή σε λιπαρά.

• Προτιμάτε κυρίως φυτικής προέλευσηςλίπος και αποφεύγετε τα ζωικά.

• Αυξήστε την ποσότητα των φρούτων και των λαχανικών που καταναλώνετε καθημερινά.

• Αυξήστε την κατανάλωση ψαριών.

• Μειώστε την ποσότητα των γαλακτοκομικών προϊόντων που καταναλώνετε.

• Πίνετε πράσινο τσάι.

• Πίνετε αλκοόλ με μέτρο (κατά προτίμηση κόκκινο κρασί).

• Διατηρήστε ένα υγιές βάρος.

• Προσθέστε χυμό από ρόδι στην καθημερινή σας διατροφή.

 

Info

Άννα Γρίβα

Χειρουργός Ουρολόγος

Χαριλάου Τρικούπη 6, Ιωάννινα, Τηλ. 26510- 25473

e-mail: anna_griva@hotmail.com

 

 

 

 

  • Σχετικά Θέματα