Διατροφή

Show_trofes-kardia
Διατροφή

Τροφές που... αγαπούν την καρδιά σας

Μέχρι σήμερα ξέραμε ότι ο έρωτας περνάει από το στομάχι. Τι θα λέγατε μαθαίνοντας ότι από εκεί περνάει και η υγεία της καρδιάς; Είναι μια παραδοσιακή «αρχή» της ιατρικής ότι οι καλές μαγείρισσες στέλνουν τον άντρα τους στον καρδιολόγο και οι «κακές» στο γαστρεντερολόγο! Σύμφωνα, πάντως, με τα αποτελέσματα πολλών επιστημονικών ερευνών, συγκεκριμένες τροφές μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά την υγεία της καρδιάς μας. Μας ξεναγεί ο ιατρός παθολόγος κ. Κωνσταντίνος Χαλκιάς.

Η καρδιά αποτελεί το σημαντικότερο όργανο του σώματός μας, όχι μόνο λόγω της ικανότητάς της να… ερωτεύεται, αλλά και γιατί είναι ο μυς που μας κρατά στη ζωή. Γι’ αυτό και δεν θα πρέπει να αμελούμε τη φροντίδα της. Η καθημερινή μας διατροφή είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να τη φροντίσουμε. Με τη βοήθεια του κ. Χαλκιά φτιάχνουμε το διατροφικό χάρτη της... καρδιάς μας, δηλαδή τη λίστα με τις τροφές που μπορούν να την κάνουν να χτυπά για πολλά πολλά χρόνια, χωρίς προβλήματα.

Ο κύριος μηχανισμός με τον οποίο οι περισσότερες από αυτές τις τροφές προάγουν την καρδιαγγειακή μας υγεία, είναι η μείωση των επίπεδων χοληστερόλης και ομοκυστεΐνης στο αίμα, η προστατευτική τους δράση στα αγγεία και η πτώση στις τιμές της υπέρτασης. Ποιες είναι όμως αυτές οι τροφές;

Λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα, τόνος): Τα λιπαρά ψάρια συνιστούν την καλύτερη πηγή των πολύτιμων για την υγεία ω-3 λιπαρών οξέων, που βοηθούν πολύ στη μείωση των τριγλυκεριδίων, εμποδίζουν το σχηματισμό θρόμβων, μειώνουν την πίεση και γενικά, ωφελούν την καρδιά!

Ελαιόλαδο: Δώστε του πρωταγωνιστικό ρόλο, γιατί περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, που μειώνουν την «κακή» και αυξάνουν την «καλή» χοληστερίνη. Είναι, επίσης, καλή πηγή βιταμίνης Ε και πολυφαινολών, που προστατεύουν τα αγγεία. Προσοχή όμως: το λάδι είναι πλούσιο σε θερμίδες (1 κουταλιά σούπας έχει 120-130 θερμίδες) γι' αυτό και πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο!

Καρύδια & αμύγδαλα: Τα μονοακόρεστα λιπαρά που περιέχουν, μειώνουν τη χοληστερίνη, ενώ η πλούσια περιεκτικότητά τους σε αντιοξειδωτικά, βοηθά την καρδιά και προστατεύει από την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη.

Εσπεριδοειδή (κυρίως πορτοκάλια): Περιέχουν πηκτίνη, που «ρίχνει» τη χοληστερίνη, καθώς και βιταμίνη C, φυτικές ίνες και κάλιο, που μειώνουν την πίεση.

Μαύρη σοκολάτα: Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες, η μέτρια κατανάλωσή της βοηθά την καρδιά1,2. To κακάο που περιέχει είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή (αντιοξειδωτικά), που επιδρούν στην υγεία των αγγείων, μειώνοντας την αρτηριακή πίεση, βελτιώνοντας την κυκλοφορία και εμποδίζοντας τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων (και άρα τη δημιουργία θρόμβων).

Γλυκοπατάτες: Περιέχουν λυκοπένιο, που φαίνεται ότι έχει την ιδιότητα να περιορίζει τυχόν βλάβες των αρτηριών3.

Καρότα: Συμβάλλουν στη μείωση του σακχάρου και της χοληστερίνης στο αίμα.

Κεράσια, βατόμουρα, blueberries: Έχουν αντιοξειδωτική δράση, χάρη στις ανθοκυανίνες που περιέχουν.

Βρώμη: Οι φυτικές ίνες που περιέχει (β-γλυκάνη), ρίχνουν την κακή χοληστερίνη που επηρεάζει την καρδιά και βοηθούν στη ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.

Πράσινο τσάι: Περιέχει ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες, που προστατεύουν την καρδιά.

Μυρωδικά: Μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θέση του -βλαβερού, αν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλες ποσότητες- αλατιού και έχουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Σκόρδο & κρεμμύδι: Πολύτιμα για την υγεία της καρδιάς. Το σκόρδο, λόγω των αντιοξειδωτικών που περιέχει, ενώ το κρεμμύδι επειδή περιέχει ουσίες που ανεβάζουν την καλή χοληστερίνη και βοηθούν την καλή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος.

Εμπλουτισμένα τρόφιμα, που περιέχουν στερόλες: Μειώνουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από το έντερο. Έτσι, μπορούν να ρίξουν έως και κατά 10% τα επίπεδα της LDL (κακής) χοληστερόλης, χωρίς να επηρεάζουν την HDL (καλή) χοληστερόλη.

Καφές και οινόπνευμα
Είναι δύο περιπτώσεις με διφορούμενη επίδραση, όσον αφορά στην υγεία της καρδιάς, γιατί η δράση τους είναι συνδεδεμένη με την ποσότητα στην οποία καταναλώνονται. «Το αλκοόλ, ιδίως το κόκκινο κρασί, σε μικρή ποσότητα (1 ποτήρι ημερησίως για τις γυναίκες και 2 ποτήρια για τους άνδρες) φαίνεται, σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες, ότι έχει θετική επίδραση στη στεφανιαία νόσο, καθώς προστατεύει τα αρτηριακά τοιχώματα. Η δράση του οφείλεται στις αντιοξειδωτικές πολυφαινόλες που περιέχει. Ωστόσο, σε περιπτώσεις κατάχρησης επηρεάζει δυσμενώς την ηπατική λειτουργία, ενώ ως προς την καρδιακή λειτουργία, η θετική του επίδραση αντιστρέφεται.
Κάτι ανάλογο ισχύει και για τον καφέ. Υπάρχουν μελέτες4. που δείχνουν ότι 2-3 καφέδες ημερησίως, επειδή προκαλούν αγγειοδιαστολή, ενδεχομένως βοηθούν στη στεφανιαία νόσο. Όμως, ο καφές ανεβάζει και την αρτηριακή πίεση, γι’ αυτό οι υπερτασικοί θα πρέπει να τον αποφεύγουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η όποια μικρή ευνοϊκή επίδραση αναιρείται από την αρνητική επίπτωση στην πίεση», υπογραμμίζει ο κ. Χαλκιάς.

Τι πρέπει να αποφεύγουμε;
Εκτός από τις τροφές που βοηθούν την καρδιά, υπάρχουν αντίστοιχα και τροφές που υπονομεύουν την καλή της υγεία και λειτουργία.

• Τα τηγανητά. Με τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά το τηγάνισμα, τα λιπαρά μετατρέπονται σε trans, ακόμη κι αν αυτό με το οποίο έχουμε τηγανίσει είναι ελαιόλαδο. Τα trans λιπαρά αυξάνουν τη χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια και προάγουν την αθηρωμάτωση.

• Τα βούτυρα και τα ζωικά λιπαρά, που περιέχονται κυρίως στα αλλαντικά, καθώς επηρεάζουν δυσμενώς την καρδιαγγειακή λειτουργία.

• Τα γλυκά, με εξαίρεση τα γλυκά του κουταλιού και τις κομπόστες. Τα γλυκά, λόγω του βουτύρου, των αυγών και της κρέμας γάλακτος που περιέχουν, επηρεάζουν τη χοληστερόλη, άρα αυξάνουν τους παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο.

 

Ιnfo

Κωνσταντίνος Χαλκιάς
Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών

Συστεγασμένα Ιατρεία "Εν Υγεία" - Κ. Χαλκιάς & Α. Πετσιμέρη
Ι. Πάγκα 22 & Βικάτου, 115 24 Αθήνα
Τηλ.: (+30) 210 69 96 103, Fax: (+30) 210 69 96 134

 

Πηγη

1. Heiss C1, Keen CL, Kelm M., Flavanols and cardiovascular disease prevention, Eur Heart J. 2010 Nov;31(21):2583-92. doi: 10.1093/eurheartj/ehq332. Epub 2010 Sep 18.
2. Ding EL, Hutfless SM, Ding X, Girotra S. Chocolate and prevention of cardiovascular disease: a systematic review. Nutr Metab (Lond). 2006; 3: 2.
3. Ki. J.Y., Paik J.K., Kim O.Y., Park H.W., Lee J.H., Jang Y., Lee J.H., “Effects of lycopene supplementation on oxidative stress and markers of endothelial function in healthy men”, Atherosclerosis, Volume 215, Issue 1 , Pages 189-195, March 2011. 4. Echeverri D., Montes F., Cabrera M., Galán A.,  Prieto A., Caffeine's Vascular Mechanisms of Action, International Journal of Vascular Medicine, Volume 2010 (2010), Article ID 834060.