Υγεία

Show_mnimi
Υγεία

Συνέχεια ξεχνάω... Γιατί;

της Νεκταρίας Καρακώστα

Ξεχνάτε συνέχεια τους κωδικούς που έχουν άμεση σχέση με τις καθημερινές σας δραστηριότητες (το pin του κινητού, τον κωδικό του συναγερμού); Σημαντικές επετείους ή επαγγελματικά ραντεβού; Σπαταλάτε κάθε τόσο πολύτιμο χρόνο, ψάχνοντας τα κλειδιά τού αυτοκινήτου σας; Αν παρατηρήσετε λίγο πιο προσεκτικά τους γύρω σας, θα διαπιστώσετε πως δεν είστε οι μόνοι, κι ότι είναι πολλοί εκείνοι που αυτοσαρκάζονται, δηλώνοντας πως βρίσκονται στα πρόθυρα του…«Αλτσχάιμερ». Η ψυχίατρος, κ. Χρυσούλα Αναγνωσταρά μας ξεναγεί στα μυστηριώδη μονοπάτια της μνήμης…
Aυτά τα –συχνά, ομολογουμένως- φαινόμενα που τα αποκαλούμε «κενά μνήμης», τις περισσότερες φορές οφείλονται στο γεγονός ότι δεν έχουμε απόλυτα εστιασμένη την προσοχή μας σε αυτό που κάθε φορά κάνουμε, ή στο άγχος που μας κατακλύζει και μας «μπλοκάρει». Σημαντικό ρόλο στα κενά μνήμης μπορούν να παίξουν, εκτός από το στρες, ο κακός και ανεπαρκής ύπνος, η ρουτίνα και η εσωστρέφεια.
Αντίθετα με ό,τι πιστεύει ο περισσότερος κόσμος, οι αποθηκευμένες πληροφορίες ή οι αναμνήσεις δεν χάνονται. Απλώς, όταν δεν χρησιμοποιούνται συστηματικά, δεν είναι άμεσα προσβάσιμες. Παραμένουν κρυμμένες στη μνήμη και δεν μπορούμε να τις ανακαλέσουμε. Κι ενώ σε γενικές γραμμές τα κενά μνήμης δεν θεωρούνται κάτι το ανησυχητικό, «αν επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα και τις δραστηριότητες της καθημερινής μας ζωής, θα πρέπει να αναζητήσουμε τη συμβουλή ενός ειδικού», συμβουλεύει η ψυχίατρος, κ. Χρυσούλα Αναγνωσταρά.
Εξάλλου, έρευνες1 έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που καταπονούνται εύκολα ψυχολογικά, εμφανίζουν περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν ήπια προβλήματα μνήμης, ενώ είναι πιο επιρρεπείς στο να προσβληθούν από Αλτσχάιμερ, σε σχέση με όσους αντιμετωπίζουν τη ζωή πιο χαλαρά.

Μυαλό σε... φόρμα
Τι μπορούμε να κάνουμε για να διατηρήσουμε τον εγκέφαλο και τη μνήμη μας σε... φόρμα; Η απάντηση που δίνουν οι ειδικοί είναι απλή: εγκεφαλική γυμναστική! Το μυαλό μας, όπως και το σώμα μας, χρειάζεται τακτική άσκηση για να παραμείνει ακμαίο και νεανικό και να συνεχίσει να μας υπηρετεί ως τα βαθιά μας γεράματα. Η εξάσκηση του εγκεφάλου, με σταυρόλεξα, sudoku, διάβασμα, σκάκι, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της καλής μας μνήμης.

«H απώλεια της μνήμης και των γνωστικών λειτουργιών, πλήττει κυρίως αυτούς που δεν εξασκούν τη μνήμη τους και δεν χρησιμοποιούν το μυαλό τους. Για τη διατήρηση της καλύτερης δυνατής λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου, είναι απαραίτητη η συνεχής πνευματική άσκηση, όπως το διάβασμα, τα σταυρόλεξα, τα παιχνίδια όπως το σκάκι και το τάβλι, η εκμάθηση ξένων γλωσσών ή κάποιου μουσικού οργάνου και οι πολλές κοινωνικές συναναστροφές», τονίζει η ψυχίατρος.

Συμβουλές για δυνατή μνήμη
Η ψυχίατρος, κ. Χρυσούλα Αναγνωσταρά, σημειώνει ότι:

• Θα πρέπει, σε ένα πρώτο στάδιο, να συνειδητοποιήσουμε ότι ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο το οποίο οφείλουμε να χρησιμοποιούμε και να εκπαιδεύουμε.

• Η σωματική άσκηση βελτιώνει όλο το κυκλοφορικό σύστημα του οργανισμού- άρα ευνοεί και την καλή οξυγόνωση του εγκεφάλου.

• Η καλή, υγιεινή διατροφή προσφέρει στον εγκέφαλο βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και άλλα θρεπτικά συστατικά. Άρα, προλαμβάνει την έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών, που μπορεί να επηρεάσει τις νοητικές μας λειτουργίες - και ιδιαίτερα τη μνήμη.

Μνήμη & διατροφή
Ποια είναι τα συστατικά εκείνα που έχει ανάγκη ο εγκέφαλός μας για να λειτουργήσει σωστά;

• Φολικό οξύ: Θεωρείται πολύ σημαντικό για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου. «Ανήκει στην οικογένεια των βιταμινών Β και περιέχεται στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, στα δημητριακά, στα φασόλια, στο αβοκάντο, στις μπανάνες, στις φράουλες, στα πορτοκάλια, στον χυμό πορτοκαλιού, στα σπαράγγια. Παίζει καθοριστικό ρόλο στην προστασία της μνήμης, των γνωστικών ικανοτήτων και της πνευματικής διαύγειας των ηλικιωμένων. Η έλλειψή του, μπορεί να οδηγήσει σε ποικιλία διανοητικών ανωμαλιών. Δύο χαρακτηριστικά συμπτώματα της έλλειψης φολικού οξέος είναι η κατάθλιψη και η άνοια», σημειώνει η κ. Αναγνωσταρά.

• Γλυκόζη: Παράγεται στον οργανισμό μας και ενεργοποιεί τις λειτουργίες του εγκεφάλου.

• Μαγγάνιο: Αποτελεί βασικό παράγοντα πολλών ενζύμων που είναι απαραίτητα για μεταβολικές λειτουργίες του οργανισμού.

• Χαλκός-φώσφορος: Αποτελούν στοιχεία που θα πρέπει να διαθέτουμε σε επαρκείς ποσότητες καθώς συμμετέχουν σε πολλές διεργασίες του ανθρώπινου σώματος.

• Βιταμίνη Β1 (θειαμίνη): «Βρίσκεται σε πολλά φυσικά τρόφιμα και είναι απαραίτητη για τον μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών, καθώς και για τη μετάδοση των νευρικών μηνυμάτων. Η ανεπάρκεια θειαμίνης προκαλεί κατάπτωση του νευρικού συστήματος, μείωση των αντανακλαστικών, απάθεια και κόπωση. Η έλλειψή της στον οργανισμό μπορεί να προκαλέσει στους ενήλικες beriberi - μια νόσο που χαρακτηρίζεται από πολυνευρίτιδα, καρδιακές επιπλοκές και οίδημα», εξηγεί η ειδικός.

• Βιταμίνη Β3 (νιασίνη): Είναι απαραίτητη σε όλα τα κύτταρα, καθώς συμβάλλει στην απελευθέρωση ενέργειας από τις τροφές. «Η έλλειψή της προσβάλλει το δέρμα και το νευρικό σύστημα, προκαλώντας απάθεια, σύγχυση και έλλειψη προσανατολισμού. Η ήπια έλλειψη νιασίνης προκαλεί αδυναμία, τρεμούλα, άγχος, κατάθλιψη και ερεθιστικότητα. Σε πολύ σοβαρές καταστάσεις, μπορεί να αναπτυχθεί παραλήρημα, ενώ η χρόνια σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης μπορεί να εξελιχθεί σε άνοια», τονίζει η κ. Αναγνωσταρά.

• Βιταμίνη Β6 (πυριδοξίνη): Κατέχει ζωτικό ρόλο στο νευρικό σύστημα. Σε περίπτωση ανεπάρκειάς της, τα άτομα εμφανίζουν ατονία στο μυϊκό και νευρικό τους σύστημα, αϋπνία, κόπωση, νευρικότητα, κατάθλιψη κ.λπ.

• Βιταμίνη Β12 (κυανοκομπαλαμίνη): Είναι απαραίτητη για την ομαλή ανάπτυξη και ισορροπία του νευρικού συστήματος και τη διατήρηση της ακεραιότητας του νευρικού ιστού (συμβάλλει στην αυτοσυγκέντρωση και στη μνήμη).

Συνολικά, η ισορροπημένη διατροφή είναι απαραίτητη για την ενεργοποίηση της μνήμης μας, αφού βοηθά στην ισορροπία των νευροδιαβιβαστών και στην καλή κυκλοφορία του εγκεφάλου.

Διατροφή, όπλο και κατά της νόσου Alzheimer
Η Μεσογειακή Διατροφή, διάσημη σε όλον τον κόσμο για τα οφέλη της στη μακροβιότητα και στην καρδιαγγειακή υγεία, φαίνεται ότι κρατά το «κλειδί» για την πρόληψη της άνοιας.

«Η άνοια επηρεάζεται από διάφορες παραμέτρους, όπως το γονιδιακό υπόβαθρο, η αύξηση της ηλικίας, το σωματικό βάρος, η γυμναστική, αλλά και ο τρόπος διατροφής ο οποίος έχει μεγάλο και σημαντικό ρόλο. Η μεσογειακή δίαιτα, μάλιστα, έχει συσχετιστεί, από πολλές μελέτες2,3,4, με πιο αργή έκπτωση της νοητικής/γνωσιακής λειτουργίας και με χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου του Alzheimer», υπογραμμίζει η κ. Αναγνωσταρά.

Σε επίπεδο θρεπτικών συστατικών, πρωταγωνιστικό ρόλο στην πρόληψη του Alzheimer φαίνεται να παίζουν οι βιταμίνες Β12, Β6 και το φολικό οξύ. «Όταν αυτά τα τρία στοιχεία βρίσκονται σε επάρκεια στον οργανισμό, μπορούν να εμποδίσουν ή ακόμη και να αντιστρέψουν την έκπτωση της νοητικής λειτουργίας που συμβαίνει φυσιολογικά με την ηλικία», εξηγεί η ειδικός.

Οι τροφές της μνήμης

ΘΡΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ

ΠΗΓΕΣ

Γλυκόζη

δημητριακά, ξηροί καρποί, ρύζι, ζυμαρικά, ψωμί, πατάτες, μέλι, μαρμελάδα, ζάχαρη, φρούτα

Σίδηρος (Fe)

σπανάκι, συκώτι μοσχαρίσιο, κρέας μοσχαρίσιο, αυγά, φασόλια ξηρά, σύκα ξερά, αμύγδαλα, μαύρο ψωμί, σαρδέλες, σόγια

Χαλκός

ξηροί καρποί, οστρακοειδή, συκώτι, νεφρά, σταφίδες, όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια, κουκιά)

Φώσφορος

κρέας, ψάρια, ξηροί καρποί, όσπρια, δημητριακά

Μαγγάνιο

ολόκληροι σπόροι, όσπρια, ξηροί καρποί, πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Β1 (θειαμίνη)

δημητριακά ολικής άλεσης, αμυλώδη (πατάτα), γάλα, κρέας, λαχανικά, φρούτα και μαύρο ψωμί

Β3 (νιασίνη)

συκώτι, άπαχο κρέας, ψάρια (βακαλάος), ξηροί καρποί, τυρί, αυγά, γάλα

Β6 (πυριδοξίνη)

κρέας, συκώτι, όσπρια, ψάρια, αυγά, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, σόγια, λάχανο, κουνουπίδι, νωπά χόρτα και λαχανικά (σπαράγγια, σπανάκι, λαχανάκια Βρυξελλών)

Β12 (κυανοκομπαλαμίνη)

συκώτι, κρέας, αυγά, ψάρια (πέστροφα), ταραμοσαλάτα, τυρί μαλακό, εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού

 

 

who is who

Αναγνωσταρά Χρυσούλα

Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπεύτρια

Αγαμέμνονος 24 & Ανθέων, Άνω Γλυφάδα

τηλ. 2109604090, κιν. 69373792990

 

Πηγές: 1. Washington University School Of Medicine (1999, June 17). High Stress Hormone Levels Impair Memory. ScienceDaily. Retrieved June 25, 2012, from http://www.sciencedaily.com¬ /releases/1999/06/990617072302.htm, 2. Tsivgoulis G., Judd S., Letter A., Alexandrov A., Howard G., Nahab F., Unverzagt F., Moy C., Howard V., Kissela B., Wadley V., Adherence to a Mediterranean diet and risk of incident cognitive impairment, Neurology April 30, 2013 vol. 80 no. 18 1684-1692, 3. Samieri C1, Grodstein F, Rosner BA, Kang JH, Cook NR, Manson JE, Buring JE, Willett WC, Okereke OI., Mediterranean diet and cognitive function in older age. Epidemiology. 2013 Jul;24(4):490-9. doi: 10.1097/EDE.0b013e318294a065, 4. EB 2010, Experimental Biology Meeting, Anaheim, Calif., April 24-28, 2010.

  • Σχετικά Θέματα