Διατροφή

Show_express-diet_for_web
Διατροφή

Δίαιτα εξπρές; Όχι, ευχαριστώ!

της Βιβέττας Λαϊνιώτη

Το καλοκαίρι είναι εδώ, οι μέρες για τις διακοπές μετρούν αντίστροφα  και η σκέψη που κυριαρχεί στο  μυαλό γυναικών και ανδρών είναι το ερώτημα «Πώς θα χάσω γρήγορα κιλά για να βγω στην παραλία»; Η αγωνία κορυφώνεται με αποτέλεσμα να επιλέγουμε λύσεις ανάγκης, όπως οι δίαιτες εξπρές. Μερικές από αυτές είναι πολλά υποσχόμενες. Φτάνουν να υπόσχονται την απώλεια έως 7 κιλών σε μία εβδομάδα, αποκρύπτοντας όμως το γεγονός ότι τέτοια ταχύτητα απώλειας βάρους μπορεί να είναι καταστροφική για το σώμα! Πριν λοιπόν αποφασίσετε να κάνετε μια τέτοια δίαιτα, αφιερώστε λίγα λεπτά για να ενημερωθείτε...

Πάντα το θέμα της διατροφής απασχολούσε και συνεχίζει να απασχολεί όλους μας, ιδιαίτερα τον γυναικείο πληθυσμό, περισσότερο τώρα που ο χρόνος για τις διακοπές μετρά αντίστροφα. Πώς θα εμφανιστούμε με μαγιό στην παραλία; Πώς θα χάσουμε γρήγορα τα περιττά κιλά; Πώς θα διορθώσουμε την κυτταρίτιδα; Ο παραλογισμός ξεκινά από το Διαδίκτυο, όπου οι υποσχέσεις για αποτελεσματικές δίαιτες είναι αμέτρητες. Πόσο αληθινές είναι, όμως, αυτές οι υποσχέσεις; Η διαιτολόγος-διατροφολόγος M.Sc., κ. Ειρήνη Λυκουρέση αναλύει τις καταστροφικές συνέπειες όλων των στερητικών προγραμμάτων διατροφής.

Τι είναι οι δίαιτες εξπρές και τι υπόσχονται;
«Πρόκειται για δίαιτες που υπόσχονται γρήγορη απώλεια βάρους σε μικρό χρονικό διάστημα, π.χ. δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων, δίαιτες υψηλές σε πρωτεΐνες, η δίαιτα της σούπας, η δίαιτα της αποτοξίνωσης και άλλες», περιγράφει η κ. Λυκουρέση. «Οι εν λόγω δίαιτες, στην πραγματικότητα είναι στερητικές και προκαλούν προσωρινή απώλεια βάρους. Τις διαβάζουμε στα περιοδικά με διάφορα ονόματα και οι περισσότερες από αυτές απαγορεύουν την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών ή και ομάδων τροφίμων», συμπληρώνει η ειδικός. «Πολλές φορές διαχωρίζουν τις τροφές σε καλές και κακές. Ας ξεκαθαρίσουμε ότι δεν υπάρχουν καλές και κακές τροφές, αλλά καλές και κακές συνήθειες. Εξάλλου οι στερητικές δίαιτες δεν λαμβάνουν υπόψη τις ξεχωριστές ανάγκες του κάθε ανθρώπου. Και επειδή είναι ακραίες και αυστηρές, μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε διατροφικές διαταραχές», συμπληρώνει η ειδικός.
Δυστυχώς όμως! Όταν ακούμε πως μια διάσημη έχασε πολλά κιλά σε ελάχιστο χρόνο, χάρη σε μια δίαιτα εξπρές, αναπόφευκτα μπαίνουμε στον πειρασμό να την ακολουθήσουμε και εμείς. Γιατί συμβαίνει αυτό; «Γιατί δεν έχουμε υπομονή!», τονίζει η κ. Λυκούρεση και εξηγεί: «Τις πρώτες μέρες μπορεί να δούμε τα αποτέλεσμα που υπόσχονται αυτές οι δίαιτες, αλλά το αποτέλεσμα προέρχεται από απώλεια υγρών και μυϊκής μάζας και όχι λίπους. Και, όπως όλοι γνωρίζουν, απώλεια βάρους πρέπει να σημαίνει απώλεια λίπους! Η απώλεια υγρών αποκαθίσταται αμέσως άρα ξαναπαίρνουμε κιλά και η απώλεια μυικού ιστού, αν συμβαίνει πλήττει την υγεία μας! Και, τελικά, το γρήγορο αδυνάτισμα είναι μια ψευδαίσθηση που μας δίνει πρόσκαιρη ικανοποίηση αλλά που, σχεδόν πάντα, καταλήγει σε μεγαλύτερο τελικό βάρος."

Παραμονεύουν κίνδυνοι...
Σύμφωνα με τη διαιτολόγο, μια υπερπρωτεϊνική δίαιτα είναι παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση παθήσεων, όπως η νεφροπάθεια, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, και διαταραχών όπως η αυξημένη χοληστερίνη, το ουρικό οξύ, η ηπατική δυσλειτουργία, οι διαταραχές του εντέρου κ.ά.
Από άτομα που ακολουθούν τέτοιου είδους δίαιτες έχουν αναφερθεί έντονα επιθετικές και καταθλιπτικές τάσεις, καθώς επίσης και αίσθημα αδυναμίας, ζαλάδες και κόπωση. «Οι δίαιτες εξπρές προκαλούν μείωση του βασικού μεταβολισμού, λόγω της απώλειας μυϊκού ιστού. Όταν ακολουθούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μπορούν να προκαλέσουν έλλειψη μικροθρεπτικών συστατικών. Επιπλέον, ο αυστηρός περιορισμός δημιουργεί μεγαλύτερη επιθυμία για παρασπονδίες.
Σε αυτό το σημείο, είναι σημαντικό να τονίσουμε πως επειδή συχνά, οι στερητικές δίαιτες δεν καλύπτουν τις ανάγκες σε απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, απαγορεύεται αυστηρά η χρήση τους από παιδιά, εφήβους ή άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η σωστή απώλεια βάρους θα πρέπει να γίνεται με την υπεύθυνη καθοδήγηση ενός διαιτολόγου, ο οποίος θα αξιολογήσει το ιστορικό του κάθε ενδιαφερόμενου και θα δημιουργήσει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο.
Επίσης, σε αυτές τις δίαιτες δεν παρέχεται καμία διατροφική εκπαίδευση και η σταθεροποίηση του βάρους είναι πολύ δύσκολη, με αποτέλεσμα να ξαναπαίρνουν τα κιλά και μάλιστα πολλές φορές τα διπλάσια!», τονίζει η κ. Λυκουρέση.

Τα συχνότερα λάθη
Για τη διαμόρφωση ενός προγράμματος ρύθμισης βάρους απαιτείται αξιολόγηση των διατροφικών συνηθειών, του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας και της σύστασης του σώματος του ατόμου. Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές, κάνουμε το λάθος να παραλείπουμε γεύματα, θεωρώντας πως έτσι μειώνουμε τις θερμίδες που καταναλώνουμε. Όμως ο μεταβολισμός μας λειτουργεί καλύτερα μόνο όταν υπάρχουν συχνά και μικρά γεύματα, αντί μόνο ενός μεγάλου γεύματος! Ένα δεύτερο και συχνό λάθος είναι πως αποφεύγουμε σκόπιμα τροφές που τις θεωρούμε παχυντικές, η ουσία όμως δεν βασίζεται στο τι καταναλώνουμε, αλλά στην ποσότητα. Είναι λάθος, λοιπόν, να θεωρούμε πως η σοκολάτα απλώς παχαίνει. Ακόμη και τα λαχανικά ή τα φρούτα αν υπερκαταναλωθούν μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση βάρους. Απίθανο και όμως αληθινό! Τέλος, αγνοούμε τελείως τη φυσική μας δραστηριότητα. Και όμως, έρευνες[1] έχουν αποδείξει πως π.χ. με απλό περπάτημα μισής ώρας καθημερινά, μπορούμε να επιταχύνουμε την απώλεια βάρους.

Τι πρέπει να προσέξουμε

1. Μην ακολουθείτε από μόνοι σας ένα υποθερμιδικό διαιτολόγιο, γιατί μπορεί να οδηγήσει μακροπρόθεσμα σε σοβαρά προβλήματα υγείας.

2. Μην στοχεύετε στην ακαριαία απώλεια βάρους. Βάλτε ρεαλιστικούς στόχους. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν!

3. Μην παραλείπετε γεύματα ούτε και το πρωινό σας.

4. Μην πανικοβάλλεστε όταν η ζυγαριά «κολλάει». Είναι απολύτως φυσιολογικό για κάποιο διάστημα να μην χάνετε τόσο βάρος όσο θα θέλατε, Το διάστημα π.χ. πριν την έμμηνο ρύση υπάρχει κατακράτηση υγρών, άρα είναι λογικό να μην χάνετε βάρος. Επίσης, κάποιες φορές μπορεί να έχετε καταναλώσει μεγάλες ποσότητες υγρών και να φαίνεστε βαρύτεροι ενώ δεν είστε πραγματικά.

5. Μην μένετε σπίτι αποφεύγοντας να τρώτε έξω με φίλους. Επιλέξτε στην έξοδό σας στο εστιατόριο ένα κρεατικό ή ένα ψάρι που θα συνοδεύεται πάντα από πράσινη σαλάτα.

6. Μην τιμωρείτε τον εαυτό σας αν υποκύψετε σε μια παρασπονδία. Η σωστή διατροφή δεν είναι καταναγκαστικό έργο, αλλά τρόπος ζωής. Χαρείτε το!

7. Μην αμελείτε την άσκηση. Το ισοζύγιο ενέργειας, το να δαπανάμε δηλαδή περισσότερη ενέργεια από εκείνη που προσλαμβάνουμε είναι το «κλειδί» για μια επιτυχημένη απώλεια βάρους.

 

Ειρήνη Λυκουρέση, MSc
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
Αθλητική Διαιτολόγος, με εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές
Επιστημονικός Συνεργάτης Μονάδας Εφηβικής Υγείας, Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»
τηλ. 6944652083

Πηγή: 1. Dietary Guidelines for Americans 2005, page 16