Υγεία

Show_tsimpimata_for_web
Υγεία

Τα τσιμπήματα του καλοκαιριού

της Βιβέττας Λαϊνιώτη

Μέλισσες, κουνούπια, τσούχτρες, σκνίπες… είναι οι απρόσκλητοι, ενοχλητικοί επισκέπτες του καλοκαιριού! Όλοι έχουμε ξυπνήσει ξαφνικά μέσα στη νύχτα από έντονη φαγούρα και κάποιοι έχουμε βρεθεί να τρέχουμε έξω από τη θάλασσα, έπειτα από την επίθεση... τσούχτρας! Και μπορεί το καλοκαίρι τα τσιμπήματα των εντόμων να είναι συνηθισμένα και σχετικά εύκολο να αντιμετωπιστούν, τι συμβαίνει όμως με τα πιο σοβαρά; Πότε πρέπει να απευθυνθούμε σε γιατρό; Ο Δερματολόγος dr Ελευθέριος Ιωαννίδης, απαντάει στα ερωτήματά μας και λύνει όλες μας τις απορίες, ώστε να έχουμε ένα ξέγνοιαστο καλοκαίρι!
Τα κουνούπια είναι οι ιπτάμενοι πρωταγωνιστές του καλοκαιριού. Τα θηλυκά είναι υπεύθυνα για τα τσιμπήματα, αλλά και για την ταλαιπωρία που τραβάμε μετά. «Το τσίμπημα και, ιδιαίτερα, το σάλιο του κουνουπιού, προκαλεί μια εντοπισμένη ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού μας. Χαρακτηριστική είναι η έκκριση ισταμίνης, που συνεπάγεται φαγούρα και μικρό οίδημα στο σημείο», εξηγεί ο δερματολόγος- αφροδισιολόγος κ. Ελευθέριος Ιωαννίδης.
Συνήθως, τα τσιμπήματα από κουνούπια είναι αθώα. Προκαλούν ένα ελαφρύ πρήξιμο στην περιοχή και έντονο κνησμό. Σε σπανιότερες περιπτώσεις τα κουνούπια είναι υπεύθυνα και για τη μετάδοση σοβαρών ασθενειών, όπως π.χ. ο ιός του Δυτικού Νείλου.
Πώς αντιμετωπίζεται ένα τσίμπημα κουνουπιού; Πέρα από τοπικές αντιισταμινικές και κορτιζονούχες κρέμες που μπορούν να βοηθήσουν τις 2-3 πρώτες μέρες, η φαγούρα βελτιώνεται αν βάλουμε πάνω στο τσίμπημα ξίδι! Το σημαντικό είναι να μην το ξύσουμε, αφού όπως εξηγεί ο γιατρός, αν αρχίσουμε να ξύνουμε την περιοχή δημιουργούμε έναν φαύλο κύκλο φαγούρας-ξυσίματος. Η επίσκεψη στον δερματολόγο επιβάλλεται «όταν το σημείο που τσιμπηθήκαμε φαίνεται να φλεγμαίνει περισσότερο από το φυσιολογικό, πονάει ή δημιουργείται μια μικρή πληγή που δεν κλείνει», τονίζει ο κ. Ιωαννίδης.

Πρόληψη
Ωστόσο, υπάρχουν και προληπτικά μέτρα που μπορούμε να πάρουμε για να μειώσουμε τις πιθανότητες τσιμπήματος!
Σημαντικό είναι να αποφεύγουμε περιοχές με στάσιμα νερά, ειδικά τις ώρες που δύει ο ήλιος, μιας και τότε η δραστηριότητά τους είναι αυξημένη. Προτιμούμε να ποτίζουμε τις πρωινές ώρες και δεν ξεχνάμε στάσιμα νερά σε γλάστρες ή λεκάνες. Επίσης, φροντίζουμε να έχουμε κουρεμένα το γρασίδι, τους θάμνους και τις φυλλωσιές, ενώ έχει αναφερθεί ότι οι λαμπτήρες κίτρινου χρώματος προσελκύουν λιγότερο τα κουνούπια.
Υπάρχει πληθώρα εντομοαπωθητικών, τόσο σε μορφή λοσιόν για εμάς, όσο και για το χώρο. Διάφορα έλαια και αρώματα, όπως η citronella, ο ευκάλυπτος και ο βασιλικός απωθούν τα κουνούπια. Τα απωθούν επίσης, ο αέρας, οι ανεμιστήρες και τα κλιματιστικά, καθώς μειώνουν τη θερμοκρασία, ενώ δυσχεραίνουν την προσέγγισή τους.

Μέλισσες & Σφήκες
Τα τσιμπήματα της μέλισσας ή της σφήκας είναι επώδυνα. Προκαλούν τοπική κοκκινίλα, πρήξιμο, πόνο ή φαγούρα, ως αντίδραση του δέρματος στο δηλητήριο που εισέρχεται στον οργανισμό μας από το κεντρί του εντόμου. Ο πόνος κρατάει συνήθως μέχρι ένα 24ωρο, αλλά ακολουθείται από φαγούρα που διαρκεί μερικές μέρες.
Τι κάνουμε λοιπόν; «Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να με ηρεμία να φροντίσουμε να αποφύγουμε άλλα τσιμπήματα, π.χ. να απομακρυνθούμε αν υπάρχει κάποια σφηκοφωλιά που ενοχλήσαμε. Το δεύτερο είναι να προσπαθήσουμε να βγάλουμε το κεντρί από το σημείο, αν υπάρχει ακόμα. Στη συνέχεια, οι κρύες κομπρέσες ή η εφαρμογή πάγου με διαλείμματα, οι κρέμες κορτιζόνης, τα αντιισταμινικά και τα παυσίπονα βοηθούν τόσο στον έντονο πόνο, όσο και στη φαγούρα και το οίδημα που ακολουθούν», εξηγεί ο ειδικός.
Το βασικότερο είναι να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, γιατί πολλοί τείνουν να πανικοβάλλονται θεωρώντας πως θα υποστούν αλλεργικό σοκ! Ναι, τα τσιμπήματα από μέλισσες και σφήκες, εκτός από επίπονα, σε περίπτωση που υπάρχει αλλεργία, είναι και επικίνδυνα. Μια έντονη αλλεργική αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε λαρυγγικό οίδημα ή και σε αλλεργικό σοκ, που απαιτεί άμεση νοσηλεία. Στους ανθρώπους που είναι αλλεργικοί στα τσιμπήματα αυτά, o κ. Ιωαννίδης δίνει τη συμβουλή «να είναι προετοιμασμένοι και να έχουν μαζί τους τα κατάλληλα φάρμακα. Θα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους μια ένεση αδρεναλίνης και να έχουν εκπαιδευτεί να την κάνουν μόνοι τους. Διαφορετικά, θα πρέπει να τους παρασχεθεί άμεσα ιατρική βοήθεια. Αν κάποιος νιώσει έντονη δυσφορία ή αδυναμία μετά από ένα τέτοιο τσίμπημα ή παρατηρήσει να πρήζεται στο πρόσωπο ή στο λαιμό, πρέπει να πάει άμεσα στο πλησιέστερο κέντρο υγείας ή νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες».

Τσούχτρες
Το τσίμπημα τσούχτρας είναι επίπονο, αλλά καθοριστική είναι η έκταση του πλοκαμιού που θα μας ακουμπήσει. Η πρώτη κίνηση που πρέπει να κάνουμε είναι να ξεπλύνουμε την περιοχή με ζεστό θαλασσινό (όχι γλυκό) νερό και να αφαιρέσουμε, αν είναι δυνατό και αν υπάρχουν, πλοκάμια που έμειναν επάνω στο δέρμα. Αυτό μπορεί να γίνει ξύνοντας προσεκτικά την περιοχή με μια πιστωτική κάρτα ή κάτι αντίστοιχο ή με μια πετσέτα ή φορώντας γάντια- προσοχή, όχι με γυμνά χέρια. Εναλλακτικά, μπορούμε να ρίξουμε στο σημείο ένα παχύ στρώμα άμμου και να τρίψουμε απαλά την περιοχή. Το τσίμπημα από τσούχτρα δεν προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα, εκτός αν μιλάμε για αλλεργικό άτομο.
Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις προκαλεί κοκκινίλα με ή χωρίς πρήξιμο, που συνδυάζεται με τσούξιμο, πόνο ή φαγούρα που τείνει να γίνει ενοχλητικό, με αποτέλεσμα να χαλάει η διάθεσή μας! Ο λόγος όλων των παραπάνω ενοχλήσεων είναι η τοξική ουσία που απελευθερώνεται στο δέρμα μας από τα πλοκάμια της τσούχτρας κατά το τσίμπημα.
Τι θα βοηθήσει; «Οι κρέμες κορτιζόνης, τα αντιισταμινικά και οι κρύες κομπρέσες μειώνουν τον ερεθισμό και το κάψιμο, αν τις χρησιμοποιήσουμε για κάποιες μέρες και καλό είναι να ζητήσουμε ιατρική βοήθεια, ειδικά αν το προσβεβλημένο σημείο είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο. Ένα τσίμπημα τσούχτρας, πέρα από τον αρχικό πόνο, μπορεί να προκαλέσει μελάγχρωση στο δέρμα και το σκούρο αυτό σημάδι να παραμείνει για αρκετό καιρό», εξηγεί ο ειδικός.

Και τα… δαγκώματα!
Ευτυχώς για εμάς, στην Ελλάδα δεν έχουμε σκορπιούς με θανατηφόρο δηλητήριο! Παρ' όλα αυτά, οι ουσίες στο δηλητήριο του σκορπιού είναι τοξικές για το δέρμα και προκαλούν μεγάλο πόνο. Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε σε περίπτωση δαγκώματος από σκορπιό; «Δυστυχώς, στην περίπτωση του σκορπιού, μια απλή επάλειψη με κρέμα κορτιζόνης δεν αρκεί και χρειάζονται παυσίπονα, πιθανότατα ένεση κορτιζόνης και αντιτετανική κάλυψη», συμπληρώνει ο δερματολόγος. Καλύτερα να καταφύγουμε σε ιατρική βοήθεια αλλά χωρίς άγχος…
Ως προς τα φίδια, στη χώρα μας το μόνο δηλητηριώδες είναι η οχιά! Αν και το δάγκωμα από ένα φίδι ή σκορπιό είναι αρκετά επώδυνο δεν θα πρέπει να μας τρομοκρατήσει. «Αν μας δαγκώσει φίδι, θα πρέπει να κατευθυνθούμε στο πλησιέστερο κέντρο υγείας ή νοσοκομείο. Εκεί έχουν κατάλληλους αντιοφικούς ορούς και θα αναλάβουν τα υπόλοιπα, όπως την πιθανή χρήση αντιτετανικού ορού και αντιβίωσης. Από την πλευρά μας, είναι πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Μια καλή συμβουλή είναι να δέσουμε ένα κομμάτι πανί πάνω από το σημείο του τσιμπήματος (όχι όμως πολύ σφιχτά), ώστε να καθυστερήσουμε την εξάπλωση του δηλητηρίου. Κοψίματα στο δέρμα, ρουφήγματα με το στόμα, ώστε να φύγει το δηλητήριο, και άλλα «χολιγουντιανά εφέ», καλύτερο είναι να αποφεύγονται γιατί μόνο επιπλοκές θα προκαλέσουν», συμβουλεύει ο κ. Ιωαννίδης.

Καλό καλοκαίρι λοιπόν...!

 

Dr. Ελευθέριος Ιωαννίδης
BSc, MBBS, PhD
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος – Δερματοχειρουργός
Σπούδασε στη Βιοϊατρική Σχολή του King’s College London (1999) και στην Ιατρική Σχολή του ίδιου Πανεπιστημίου (2004). Εκπαιδεύθηκε στην Παθολογία (Worthing) και στη Χειρουργική (Kingston). Έλαβε την ειδικότητα της Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας από το Addenbrooke’s Cambridge και το Αττικόν Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθηνών. Στη συνέχεια, διατέλεσε επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών (2011), ενώ το 2013 ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών με βαθμό ‘Άριστα’.
Έχει μετεκπαιδευθεί στην Αισθητική Ιατρική και στην Αντιγήρανση, στη χρήση ενέσιμων θεραπειών, στη δερματοσκόπηση, ενώ παρακολουθεί μεγάλα ευρωπαϊκά και διεθνή συνέδρια για τη Δερματολογία και την Αισθητική Δερματολογία.Είναι παντρεμένος και έχει δύο παιδιά, ενώ του αρέσουν οι ξένες γλώσσες και η μουσική.

  • Σχετικά Θέματα