Παιδί

Show_padiki_paxisarkia_for_web_548x328
Παιδί

Παιδική παχυσαρκία

της Βιβέτας Λαϊνιώτη

Πού οφείλεται και πώς αντιμετωπίζεται;
Μιλώντας για την παιδική παχυσαρκία, είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι το ζήτημα, δεν περιορίζεται στη γνωστή εξωτερική εικόνα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα παχύσαρκα παιδιά του σήμερα, είναι οι παχύσαρκοι ενήλικοι του αύριο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημόσια υγεία. Η παιδίατρος κ. Αντωνία Δασταμάνη, μιλάει στο healthyme και μας προτείνει τρόπους αντιμετώπισης του μείζονος αυτού θέματος μιας και η κατάσταση της υγείας των παιδιών (η τωρινή αλλά και η μελλοντική) είναι ό,τι πολυτιμότερο…!
Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα συχνότερα προβλήματα υγείας στην παιδική ηλικία, η οποία επηρεάζει την υγεία και στην ενήλικη ζωή, καθώς τα παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα βάρους, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες! Όπως εξηγεί η παιδίατρος κ. Αντωνία Δασταμάνη, «ο Δείκτης Μάζας Σώματος, το γνωστό BMI, είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αξιολόγησης της παχυσαρκίας. Σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, υπέρβαρα θεωρούνται τα παιδιά με ΔΜΣ μεγαλύτερο της 85ης εκατοστιαίας θέσης (ΕΘ) και παχύσαρκα αυτά των οποίων ο ΔΜΣ είναι μεγαλύτερος της 95ης ΕΘ στις καμπύλες ανάπτυξης που υπάρχουν σε όλα τα Βιβλιάρια Υγείας του παιδιού. Οι επιδημικές διαστάσεις του φαινομένου, στον δυτικό κόσμο και στη χώρα μας, αλλά και το γεγονός ότι αποτελεί μια χρόνια και νοσογόνο κατάσταση με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, επιβάλλουν τη λήψη άμεσων μέτρων για την αντιμετώπισή του.

Τα αίτια
Για να αντιμετωπίσεις ωστόσο ένα πρόβλημα, το πρώτο βήμα είναι να εντοπίσεις την αιτία ή τις αιτίες που το προκαλούν. «Η παιδική παχυσαρκία είναι φαινόμενο πολυπαραγοντικό - δεν μπορεί να αποδοθεί μεμονωμένα σε γενετικά ή περιβαλλοντικά αίτια.
Μελέτες[1],[2] έχουν δείξει ότι η πολύ χαμηλή πρόσληψη θερμίδων και πρωτεΐνης στο πρώτο 6μηνο της κύησης και το κάπνισμα της μητέρας στη διάρκειά της, αυξάνουν τον κίνδυνο της παιδικής παχυσαρκίας. Στη βρεφική ηλικία το πολύ χαμηλό, αλλά και το πολύ υψηλό βάρος γέννησης, σχετίζονται με υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας[3],[4].
Όσον αφορά στη βρεφική διατροφή, η χορήγηση γάλακτος με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, φαίνεται να σχετίζεται με υψηλότερη πρόσληψη βάρους τα πρώτα 2 χρόνια της ζωής. Όμως και στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι δυτικού τύπου διατροφικές συνήθειες, η μείωση της φυσικής δραστηριότητας και το γεγονός ότι τα σημερινά παιδιά περνούν πολύ χρόνο μπροστά σε μια οθόνη (τηλεόραση-υπολογιστής-κινητό) έχουν συμβάλει στην αύξηση του ποσοστού παιδικής παχυσαρκίας», σημειώνει η κ. Δασταμάνη.
Πολλοί υποστηρίζουν πως η παχυσαρκία είναι θέμα γονιδιακό. Κατά πόσο ισχύει αυτή η θεωρία; Σύμφωνα με την ειδικό, τα γονίδια παίζουν ρόλο στην αποθήκευση του λίπους, αλλά η συσσώρευση αυτή έχει άμεση σχέση και με την έλλειψη της άσκησης και με τις προσλαμβανόμενες θερμίδες. Υπάρχουν βέβαια και κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις που η παχυσαρκία οφείλεται σε γενετική βλάβη, διευκρινίζει η ειδικός, αυτά όμως αφορούν ένα μικρό ποσοστό.

Ας πάρουμε τα μέτρα μας
Τα παρακάτω, περιλαμβάνουν τα μέτρα που συμφωνούν οι ειδικοί ότι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.
Οι ειδικοί προτείνουν:
· Τον περιορισμό των τροφών που είναι πλούσιες σε θερμίδες και φτωχές σε θρεπτικά συστατικά τροφών (αναψυκτικά, fast food).
· Τον αποκλειστικό μητρικό θηλασμό τουλάχιστον τους πρώτους 6 μήνες ζωής, εφόσον η μητέρα έχει αρκετό γάλα και είναι σε θέση να θηλάσει το βρέφος.
· Τον περιορισμό των προσλαμβανόμενων ημερήσιων θερμίδων μέσω ελέγχου των μερίδων του φαγητού.
· Τη μείωση των προσλαμβανόμενων κορεσμένων λιπαρών σε παιδιά ηλικίας άνω των 2 ετών.
· Την αύξηση των προσλαμβανόμενων φυτικών ινών, φρούτων και λαχανικών
· Την κατανάλωση τακτικών γευμάτων, σε σταθερές ώρες.
· Ιδιαίτερη επιμονή στο θέμα του πρωινού, που δεν πρέπει να παραλείπεται.
· Την αποφυγή του συνεχούς «τσιμπολογήματος» κατά τη διάρκεια της ημέρας και ιδιαίτερα μετά το σχολείο.
Οι γονείς θα πρέπει να υιοθετήσουν υγιή μοντέλα ως προς τη διατροφή και την άσκηση και να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν το φαγητό ως ανταμοιβή ή τιμωρία στα παιδιά τους. Παιδιά και γονείς πρέπει να ενημερωθούν ότι ο στόχος για ένα παχύσαρκο παιδί θα πρέπει να είναι η προαγωγή αλλαγών στον καθημερινό τρόπο ζωής και όχι η γρήγορη απώλεια βάρους. Μην ξεχνάτε πως η άσκηση είναι το καλύτερο μέσο πρόληψης και αντιμετώπισης της παιδικής παχυσαρκίας!

Το ΤΟΡ 10 των χωρών στην παιδική παχυσαρκία

1. Κουβέιτ

2. Μπαχρέιν

3. ΗΠΑ

4. Κατάρ

5. Ελλάδα

6. Ιταλία

7. Μεξικό

8. Νέα Ζηλανδία

9. Μάλτα

10. Καναδάς

 

Who is who

Αντωνία Δασταμάνη
Παιδίατρος-Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974 και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών από την οποία αποφοίτησε με άριστα το 1998. Το 2008 απέκτησε τον τίτλο ειδικότητας της Παιδιατρικής, ενώ έλαβε με άριστα τη διδακτορική της διατριβή, στην Ενδοκρινολογική Μονάδα της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει συνεργαστεί με τη μονάδα Ενδοκρινολογίας της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στην κλινική μελέτη με τίτλο «Επίδραση κατανάλωσης τροφών με χαμηλό Γλυκαιμικό δείκτη/ Γλυκαιμικό φορτίο στη βελτίωση των παραμέτρων του Μεταβολικού Συνδρόμου σε υπέρβαρα-παχύσαρκα παιδιά», η οποία έλαβε θερμή ανταπόκριση στο παγκόσμιο ενδοκρινολογικό συνέδριο στη Βοστώνη τον Ιούνιο 2011. Έχει πολυάριθμες ανακοινώσεις σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια.
Από το 2008 έως σήμερα διατηρεί Ιδιωτικό Ιατρείο και από το 2009 είναι Υποδιευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής του ΙΑΣΩ Παίδων και επιστημονικός συνεργάτης της Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη του «Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου».

Ιατρείο: Μικρολιβάδου 3 Κηφισιά
τηλ. 2106208942, 6977553602
Tμήμα παιδικής παχυσαρκίας Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών «Ευγενίδειο Θεραπευτήριο»,τηλ. 2107208181, e-mail: adastama@med.uoa.gr

Επίσημες οδηγίες για την παιδική παχυσαρκία από την Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας, www.eiep.gr

Πηγές: 1. KM Godfrey, Sheppard A, Gluckman PD, et al. Epigenetic Gene Promoter Methylation at Birth Is Associated With Child’s Later Adiposity. Diabetes 2011. 2. Yang Z, Huffman SL., Nutrition in pregnancy and early childhood and associations with obesity in developing countries, Matern Child Nutr. 2013 Jan;9 Suppl 1:105-19. 3. Yu ZB, Han SP, Zhu GZ, Zhu C, Wang XJ, Cao XG, Guo XR., Birth weight and subsequent risk of obesity: a systematic review and meta-analysis, Obes Rev. 2011 Jul;12(7):525-42. doi: 10.1111/j.1467-789X.2011.00867.x. Epub 2011 Mar 28. 
4. Desai M., Li T., Ross M., Hypothalamic neurosphere progenitor cells in low birth-weight rat newborns: Neurotrophic effects of leptin and insulin, Brain Research, 2011.