Διατροφή

Show_mpaxarika_a_meros_for_web_548x328
Διατροφή

Oι ευεργετικές ιδιότητες των μπαχαρικών

της Νεκταρίας Καρακώστα

Α΄ μέρος

Οι ευεργετικές δράσεις των μπαχαρικών είναι γνωστές από την αρχαιότητα, αφού αναφορές στις θετικές επιδράσεις τους στην υγεία, απαντώνται σε αρχαίες αιγυπτιακές και κινέζικες πηγές.
Το κλειδί της δράσης των μπαχαρικών φαίνεται να κρύβεται στα αντιοξειδωτικά που περιέχουν, τα οποία «εξολοθρεύουν» πολλές από τις βλαβερές ουσίες που «συχνάζουν» στο ανθρώπινο σώμα. Τα περισσότερα μπαχαρικά είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β και ιχνοστοιχεία.Oι ουσίες που διεγείρουν ευχάριστα τον ουρανίσκο μας, διαθέτουν αντικαρκινικές, αντιδιαβητικές και αντιαθηρωματικές ιδιότητες. Δεν θεωρείται τυχαίο ότι, στην Ινδία, χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μπαχαρικών, παρατηρούνται τα χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου του παχέος εντέρου και του προστάτη[1]. Επίσης, τα μπαχαρικά είναι σε θέση να επιβραδύνουν την εκφύλιση των ιστών λόγω γήρανσης. Τέλος, αποτελούν τον πιο έξυπνο τρόπο να προσθέσουμε γεύση στο φαγητό μας, χωρίς επιπλέον θερμίδες, λιπαρά ή αλάτι.
Στις γραμμές που ακολουθούν, «ακτινογραφούμε» 8 γνωστά μπαχαρικά, αποκαλύπτοντας γιατί αποτελούν τους «κρυφούς συμμάχους» της υγείας μας!

Γαρίφαλο
Το αιθέριο έλαιό του διαθέτει αναλγητική, αντισηπτική και απολυμαντική δράση και θεωρείται «φάρμακο» για τον πονόδοντο, τη δυσπεψία και τη ναυτία, χάρη στην ουσία ευγενόλη που περιέχει. Μελέτες έχουν δείξει ότι η καθημερινή κατανάλωση γαρίφαλου μειώνει επίσης τα ποσοστά γλυκόζης, τριγλυκεριδίων και ολικής χοληστερόλης στο αίμα. Το γαρίφαλο αποτελείται κατά 30% από φαινόλες, την ώρα που η περιεκτικότητα σε φαινόλες των γνωστών για την αντιοξειδωτική τους δράση μπλε μούρων, δεν ξεπερνά το 5%! Οι φαινόλες έχουν συσχετιστεί από δεκάδες έρευνες με τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου, καρδιοπάθειας, νευροεκφυλιστικών νόσων και οστεοπόρωσης.

Κανέλα
Πολλές θεραπευτικές ιδιότητές της είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Από την εποχή των γιαγιάδων μας και ακόμη πιο παλιά, θεωρείτο «φάρμακο» για τις αδιαθεσίες της περιόδου, όπου και χρησιμοποιείτο με τη μορφή αφεψήματος. Πιστεύεται ότι έχει δράση και κατά της σεξουαλικής ανικανότητας, γι’ αυτό και απαντάται στις περισσότερες αφροδισιακές συνταγές. Στη διάρκεια του Μεσαίωνα είχε χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας και του βήχα. Σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει ότι μισό κουταλάκι κανέλας μειώνει σημαντικά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα των διαβητικών, ενώ γνωστή είναι και η δράση της κανέλας κατά των ιογενών λοιμώξεων. Έχει αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ θεωρείται ότι συμβάλλει και στη μείωση της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης.
Η κανέλα έχει σημαντική θέση στη ζαχαροπλαστική -χρησιμοποιείται στον χαλβά, σε μπισκότα, σε κέικ και άλλα επιδόρπια-, ενώ δίνει ξεχωριστή γεύση στα κοκκινιστά.

Ρίγανη
Η ρίγανη είναι ένα από τα πιο δημοφιλή μπαχαρικά της ελληνικής κουζίνας και προέρχεται από τα αποξηραμένα φύλλα και άνθη του ομώνυμου φυτού. Προστίθεται κυρίως σε ψητά κρέατα, μπιφτέκια, ψάρια, πατάτες φούρνου, σάλτσες και ομελέτες, και φυσικά στη χωριάτικη σαλάτα. Η ρίγανη περιέχει πλήθος αιθέριων ελαίων με αντιμικροβιακή δράση, όπως η θυμόλη και η καρβακόλη. Παράλληλα, εμφανίζει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, ισχυρότερη από πολλά φρούτα και λαχανικά. Μία κουταλιά φρέσκιας ρίγανης έχει παρόμοια αντιοξειδωτική δράση με ένα μήλο μεσαίου μεγέθους, χάρη στη θυμόλη και στο ροσμαρινικό οξύ που περιέχει. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Λονγκ Άιλαντ των ΗΠΑ επικεντρώθηκαν στην καρβακρόλη και διαπίστωσαν ότι έχει την ικανότητα να διεγείρει την απόπτωση (κυτταρικός θάνατος) των καρκινικών κυττάρων στον καρκίνο του προστάτη.

Τζίντζερ
Θεωρείται φάρμακο για τη ναυτία, τους πόνους στο στομάχι, αλλά και για τις φλεγμονές.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2010, η κατανάλωση 2 γραμμαρίων τζίντζερ την ημέρα μειώνει τους μυϊκούς πόνους κατά 25% -η παυσίπονη δράση του μάλιστα φαίνεται να πολλαπλασιάζεται με τη θερμική του επεξεργασία (μαγείρεμα). Επιπλέον, έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, του Maryland Medical Center και της Mayo Clinic υποστηρίζει ότι το τζίντζερ ανακουφίζει από την κόπωση, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και μειώνει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα.

Φασκόμηλο
Διακρίνεται για τις αντισηπτικές και αποξηραντικές του ιδιότητες και είναι αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση της καταρροής. Η αντιδιαβητική του δράση, που έχει αναφερθεί σε ορισμένες μελέτες, δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.

Θυμάρι
Στη φαρμακευτική είναι γνωστό ως το φυτό με τις περισσότερες θεραπευτικές ιδιότητες. Είναι το καλύτερο αντισηπτικό και απολυμαντικό βότανο. Την ιδιότητά του αυτή την οφείλει στη μεγάλη περιεκτικότητά του σε θυμόλη (thymol) που περιέχει το αιθέριο έλαιό του. Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά συστατικά, κυρίως φαινόλες. Επειδή ανακουφίζει από τον βήχα και το συνάχι, χρησιμοποιείται και σε καραμέλες. Σημαντική είναι η δράση του και σε περιπτώσεις άγχους και πνευματικής καταπόνησης, καθώς χαλαρώνει και χαρίζει πνευματική διαύγεια.

Μαύρο πιπέρι
Είναι παρόν σχεδόν σε όλα τα φαγητά! Η κύρια ουσία του, η πιπερίνη, φαίνεται ότι έχει ευεργετική δράση στο πεπτικό μας σύστημα, ενώ σύμφωνα με μελέτες  καταπολεμά το πάχος, αυξάνοντας την ενεργειακή κατανάλωση. Τα καυτερά μπαχαρικά (μαυροπίπερο, τσίλι, πιπέρι καγιέν), έχουν λανθασμένα τη φήμη ότι αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης πεπτικού έλκους. Στην πραγματικότητα μειώνουν αυτό τον κίνδυνο, αδρανοποιώντας τα βακτήρια που είναι υπεύθυνα για την πρόκληση του έλκους (Helicobacter pylori) αλλά και διεγείροντας τον βλεννογόνο του στομάχου ώστε να εκκρίνει προστατευτικά υγρά.

Δεντρολίβανο
Είναι καλή πηγή φυτικών ινών, φυτικού σιδήρου, ασβεστίου και βιταμίνης Β6. Βοηθάει στη διαδικασία της πέψης, στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ομάδα Aμερικανών και Γιαπωνέζων ερευνητών τόνισαν σε μελέτη  τους την ευεργετική δράση του συγκεκριμένου βοτάνου στη λειτουργία του εγκεφάλου. Βρήκαν ότι το δεντρολίβανο περιέχει ένα συστατικό, το καρνοσικό οξύ, το οποίο αντιμάχεται την καταστροφή που προκαλούν στον εγκέφαλο οι ελεύθερες ρίζες, επιβραδύνει τη φυσιολογική γήρανση του εγκεφάλου και λειτουργεί σαν «ασπίδα» απέναντι στα εγκεφαλικά επεισόδια και τις νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως το Αλτσχάιμερ. Άλλη έρευνα  έκανε μία ακόμη προσθήκη στις ευεργετικές ιδιότητες του δεντρολίβανου. Όπως αποδείχθηκε, το καρνοσικό οξύ, συμβάλλει σημαντικά στην υγεία των ματιών και θα μπορούσε να έχει κλινική εφαρμογή σε παθήσεις όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

 

 

Πηγές: 1. Rastogi T., Devesa S., Mangtani P., Mathew A., Cooper N., Kao R., Sinha R., Cancer incidence rates among South Asians in four geographic regions: India, Singapore, UK and US, International Journal of Epidemiology, Volume 37, Issue 1, Pp. 147-160. 2. Satoh Τ., Kosaka Κ., Itoh Κ., Kobayashi Α., Yamamotο Μ., Shimojo Υ., Kitajima C., Cui J., Kamins J., Okamoto S., Izumi M., Shirasawa T., Lipton S., Carnosic acid, a catechol-type electrophilic compound, protects neurons both in vitro and in vivo through activation of the Keap1/Nrf2 pathway via S-alkylation of targeted cysteines on Keap1, Journal of Neurochemistry, Vol 104, Issue 4. 3. T. Rezaie, S. R. McKercher, K. Kosaka, M. Seki, L. Wheeler, V. Viswanath, T. Chun, R. Joshi, M. Valencia, S. Sasaki, T. Tozawa, T. Satoh, S. A. Lipton. Protective effect of carnosic acid, a pro-electrophilic compound, in models of oxidative stress and light-induced retinal degeneration. Investigative Ophthalmology & Visual Science, 2012; DOI: 10.1167/iovs.12-10793. 4. Federation of American Societies for Experimental Biology. “Peppers may increase energy expenditure in people trying to lose weight.” ScienceDaily. ScienceDaily, 28 April 2010. <www.sciencedaily.com/releases/2010/04/100427190934.htm>. 5. Mishra S., Palanivelu K., The effect of curcumin (turmeric) on Alzheimer’s disease: An overview, Ann Indian Acad Neurol. 2008 Jan-Mar; 11(1): 13–19.

 

 


  • Σχετικά Θέματα