Διατροφή

Show_kourkoumas_forweb
Διατροφή

Η δύναμη του κουρκουμά!

Είναι γνωστός και ως «κρόκος της Ινδίας», από το πορτοκαλοκίτρινο χρώμα του, που μοιάζει πολύ με αυτό του σαφράν. Oι περισσότεροι έχουμε δοκιμάσει τον κουρκουμά, αν έχουμε φάει κάτι που περιέχει κάρυ. Αυτό όμως που δεν γνωρίζουμε γι’ αυτό το ιδιαίτερο μπαχαρικό, είναι τα σημαντικά οφέλη του για τον ανθρώπινο οργανισμό. Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες έρευνες εξετάζουν τον κουρκουμά και τις ευεργετικές του ιδιότητες.

Ο κουρκουμάς ή κιτρινόριζα (Turmeric), με επιστημονική ονομασία Curcuma longa (Κουρκούμη η μακρά) ή Curcuma domestica (Κουρκούμη η οικιακή), είναι ένα ριζωματοειδές πολυετές φυτό, που ανήκει στην οικογένεια των Ζιγγιβεροειδών (Zingiberaceae).
Τα ριζώματα του κουρκουμά βράζονται, στη συνέχεια ψήνονται σε φούρνους και μετά αλέθονται. Έτσι, παραλαμβάνουμε τη γνωστή κίτρινη σκόνη. Η τριμμένη κιτρινόριζα χρησιμοποιείται πολύ στην ινδική κουζίνα, αλλά και ως χρωστική σε διάφορα παρασκευάσματα -ακόμη και σε υφάσματα. Μάλιστα, λέγεται ότι τα ράσα των ινδουιστών μοναχών έχουν πορτοκαλί χρώμα επειδή βάφονται με κουρκουμά!
Σήμερα, χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική και αποτελεί βασικό συστατικό του μίγματος κάρυ (σε ποσοστό 20-30%), απ’ όπου προέρχεται η γεύση του και το κίτρινο χρώμα του. Χρησιμοποιείται επιπλέον στη μουστάρδα και στον χρωματισμό κάποιων βουτύρων και τυριών. Όμως οι δράσεις του δεν σταματούν εκεί.
Με προέλευση από τη Νότιο Ασία (και συγκεκριμένα την Ινδονησία) και κύριο συστατικό του την κουρκουμίνη έχει τόσες πολλές ευεργετικές ιδιότητες για τον ανθρώπινο οργανισμό, που χαρακτηρίζεται «βόμβα υγείας» και «βασιλιάς των φαρμακευτικών βοτάνων της Ανατολής!».
Έχει μακρά παράδοση χρήσης στο κινέζικο και αγιουρβεδικό σύστημα ιατρικής και χρησιμοποιείται εδώ και περισσότερα από 4.000 χρόνια, για να αντιμετωπίσει μια σειρά από παθήσεις και συμπτώματα. Ο κουρκουμάς, σύμφωνα με τους λαούς της Ανατολής, «θεραπεύει τα πάντα εκτός από το θάνατο».

Πολλαπλές ιδιότητες
Ο κουρκουμάς περιέχει ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες, δρα καταπραϋντικά στον πόνο και ασκεί αντιφλεγμονώδη δράση1. H κουρκουμίνη, η φυσική χρωστική του ουσία που χρησιμοποιείται και στην παρασκευή του κάρυ, έχει την ιδιότητα να αναστέλλει τις φλεγμονώδεις αποκρίσεις του οργανισμού. Η κουρκουμίνη είναι η φυσική φαινόλη (ισχυρό αντιοξειδωτικό) που δίνει στον κουρκουμά και το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα του. Μελέτες απέδειξαν ότι η κουρκουμίνη είναι ικανή να μειώσει τις τιμές των φλεγμονωδών δεικτών, όπως η ιντερλευκίνη και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP). Aυτό πρακτικά σημαίνει ότι η κουρκουμίνη μπορεί να βοηθήσει σε ένα ευρύ φάσμα από οξείες και χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις, όπως βακτηριακές, ιικές, μυκητιακές, ρευματικές και άλλες φλεγμονώδεις ασθένειες. Επιπλέον, αν σκεφθεί κανείς ότι τα αυξημένα επίπεδα της CRP σχετίζονται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη, υπέρτασης και καρδιαγγειακής νόσου, η συστηματική κατανάλωση κουρκουμίνης από ανθρώπους με αυξημένη CRP μπορεί να προλάβει την εμφάνιση αυτών των προβλημάτων υγείας2. Επίσης, μελέτη, έδειξε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας3.
Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη συμπεριέλαβε 107 ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γονάτου, εκ των οποίων οι μισοί λάμβαναν 2γραμ. κουρκουμά ημερησίως και οι άλλοι μισοί 800mg από γνωστό αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Έπειτα από 6 εβδομάδες και οι δύο ομάδες εμφάνισαν αντίστοιχη βελτίωση της λειτουργίας του γονάτου, ενώ είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι εκείνοι που έλαβαν τον κουρκουμά ανέφεραν μεγαλύτερη μείωση του πόνου κατά το ανέβασμα σκάλας από εκείνους που έλαβαν το αντιφλεγμονώδες φάρμακο.
Από άλλες μελέτες4,5,6 έχει φανεί ότι η κουρκουμίνη μειώνει τη χοληστερόλη, εμποδίζει τη συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων (που οδηγεί σε θρόμβους), προστατεύει το ήπαρ από τις τοξίνες και ενισχύει την άμυνα του στομάχου κατά των οξέων.
Όταν προστεθεί σε πιάτα με όσπρια και ρύζι, ο κουρκουμάς μειώνει τα αέρια και το φούσκωμα και βελτιώνει την πέψη. Είναι επίσης χολαγωγός, διεγείρει δηλαδή την παραγωγή χολής στο ήπαρ και την έκκρισή της από τη χοληδόχο κύστη. Έτσι, βελτιώνει την ικανότητα του οργανισμού να διασπά τα λίπη. Δεν είναι τυχαίο ότι στη Γερμανία το συμπλήρωμα του κουρκουμά συνταγογραφείται για την αντιμετώπιση προβλημάτων του γαστρεντερικού σωλήνα, ενώ έχει μακρά ιστορία χρήσης στην κινεζική και ινδική Ιατρική στην αντιμετώπιση γαστρεντερικών προβλημάτων.
Η αντιφλεγμονώδης δράση του κουρκουμά στους βλεννογόνους και οι σπασμολυτικές του ιδιότητες, τον καθιστούν χρήσιμο σε πάσχοντες από Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, κολίτιδα, νόσο του Crohn και διάρροια. Eπίσης, φαίνεται ότι μειώνει τις πιθανότητες υποτροπής σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα. Μπορεί τέλος να χρησιμοποιηθεί μετά τη λήψη αντιβίωσης, μαζί με προβιοτικά, για τη βελτίωση της χλωρίδας του εντέρου.
Ο κουρκουμάς μπορεί επίσης να μειώσει την πιθανότητα εκδήλωσης διαβήτη, σύμφωνα με έρευνα από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια7. Βελτιώνει τον έλεγχο της γλυκόζης και αυξάνει την επίδραση των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του διαβήτη (γι’ αυτό η χρήση του από άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για την πάθηση θα πρέπει να γίνεται με προσοχή και σίγουρα αφού συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας).
Ένα μειονέκτημα του κουρκουμά ως μπαχαρικού και ως συμπληρώματος διατροφής σε σκόνη, στην παραδοσιακή του δηλαδή μορφή, είναι ότι δεν απορροφάται εύκολα από τον οργανισμό. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες γύρω από την κουρκουμίνη έδειξαν ότι η δύσκολη διαλυτότητά της στο νερό και συνεπώς στο αίμα είναι πιθανόν η αιτία. Το μειονέκτημα αυτό έχει ως άμεσο αποτέλεσμα τη χαμηλή απορρόφησή της αλλά και τη γρήγορη αποβολή της από τον οργανισμό. Aυτό είναι μία ακόμα ένδειξη ότι ο οργανισμός δεν προλαβαίνει να αξιοποιήσει τις ευεργετικές ιδιότητες της κουρκουμίνης. Έτσι πλέον έχουμε τον σχεδιασμό νέων σύγχρονων συμπληρωμάτων διατροφής, όπου η κουρκουμίνη είναι «αγκαλιασμένη» από ειδικά υδατοδιαλυτά νανο-μόρια, τα μικύλλια.
Τα μικύλλια «μιμούνται» τη φυσική διαδικασία απορρόφησης των λιποδιαλυτών ουσιών στο σώμα (όπως είναι ο κουρκουμάς) και λόγω της υδατοδιαλυτής τους μορφής, οδηγούν την κουρκουμίνη, 6 φορές ταχύτερα στο αίμα. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνονται πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις της στον οργανισμό (οπότε και γίνεται πιο δραστική), αλλά και 185 φορές καλύτερη απορροφησιμότητα από αυτήν της απλής κουρκουμίνης, ακόμη κι όταν αυτή συνοδεύεται από πιπερίνη8.

Ευεργετικές ιδιότητες

• Διαθέτει ήπια αντιφλεγμονώδη δράση
• Βοηθάει στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των κρυολογημάτων10
• Προστατεύει το συκώτι από τις τοξίνες
• Μπορεί να δράσει ευεργετικά κατά της αναιμίας & της διάρροιας
• Χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία  για την αντιμετώπιση του αποχρωματισμού του δέρματος και τα σημάδια της ακμής
• Πρώιμες μελέτες υποδεικνύουν ότι ο κουρκουμάς μπορεί να αποτρέψει την αθηροσκλήρωση11.

 

Δείτε τρόπους για να βάλετε τον κουρκουμά στο πιάτο σας!

 

Πηγές: 1. Aggarwal BB, Harikumar KB. Potential Therapeutic Effects of Curcumin, the Anti-inflammatory Agent, Against Neurodegenerative, Cardiovascular, Pulmonary, Metabolic, Autoimmune and Neoplastic Diseases. The international journal of biochemistry & cell biology. 2009;41(1):40-59. 2. Jurrmann N, Brigelius-Flohé R, Böl GF, Curcumin blocks interleukin-1 (IL-1) signaling by inhibiting the recruitment of the IL-1 receptor-associated kinase IRAK in murine thymoma EL-4 cells, J Nutr. 2005 Aug;135(8):1859-64. 3. Kuptniratsaikul V, Thanakhumtorn S, Chinswangwatanakul P, Wattanamongkonsil L, Thamlikitkul V. Efficacy and safety of Curcuma domestica extracts in patients with knee osteoarthritis. Journal of Alternative and Complementary Medicine 2009; 15(8):891–97. 4. Alwi I., Santoso T., Suyono S., Sutrisna B., Suyatna F.D., Kresno S.B., Ernie S.,The effect of curcumin on lipid level in patients with acute coronary syndrome, Acta Med Indones. 2008 Oct;40(4):201-10. 5. Kim D.C., Ku S.K., Bae J.S., Anticoagulant activities of curcumin and its derivative, BMB Rep. 2012 Apr;45(4):221-6. 6. Yadav S.K., Sah A.K., Jha R.K., Sah P., Shah D.K., Turmeric (curcumin) remedies gastroprotective action, Pharmacogn Rev. 2013 Jan-Jun; 7(13): 42–46. 7. Columbia University Medical Center. “Common Cooking Spice Found In Curry Shows Promise In Combating Diabetes And Obesity.” ScienceDaily. ScienceDaily, 23 June 2008. 8. C. Schiborr, et al., The oral bioavailability of curcumin from micronized powder and liquid micelles is significantly increased in healthy humans and differs between sexes, Molecular Nutrition & Food Research 2014, in press. 9. Ringman J., Frautschy S., Cole G., Masterman D. CummingsJ., A Potential Role of the Curry Spice Curcumin in Alzheimer’s Disease, Curr Alzheimer Res. 2005 Apr; 2(2): 131–136. 10. Jagetia GC, Aggarwal BB. “Spicing up” of the immune system by curcumin. J Clin Immunol. 2007;27:19-35. 11. Kapakos G, Youreva V, Srivastava AK. Cardiovascular protection by curcumin: molecular aspects. Indian J Biochem Biophys. 2012; 49:306-15. 12. Babu Mythri R., Jagatha B., Pradhan N., Andersen J., Srinivas Bharath M. M., Mitochondrial Complex I Inhibition in Parkinson's Disease: How Can Curcumin Protect Mitochondria?,  Antioxidants & Redox Signaling. 2007, 9(3): 399-408.