Υγεία

Show_beta_glucans_forweb
Υγεία

Β-γλυκάνες: Οι πολύτιμοι σύμμαχοι της υγείας σας!

Σωτήριες για τον οργανισμό αποδεικνύονται οι β-γλυκάνες, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, αφού συμβάλλουν στη διατήρηση της σιλουέτας, βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ του οργανισμού[1] και βοηθούν στη θωράκισή του[2] απέναντι σε πολλές ασθένειες, από τα κρυολογήματα και τις ιώσεις, έως τα καρδιαγγειακά νοσήματα[3]! Περισσότερες λεπτομέρειες μας δίνει η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc, MSc, PhD, κ. Έφη Δασκάλου.

Τι είναι όμως αυτό το πολύτιμο συστατικό που είναι τόσο ωφέλιμο ώστε να υπάρχουν στην αγορά μέχρι και τρόφιμα (π.χ. ψωμί για τοστ) εμπλουτισμένα σε β-γλυκάνες; Οι β-γλυκάνες ανήκουν στις γνωστές σε όλους μας φυτικές ίνες (και πιο συγκεκριμένα στις διαλυτές φυτικές ίνες), που τα τελευταία χρόνια έχουν κερδίσει την προσοχή των επιστημόνων λόγω των ευεργετικών επιδράσεών τους στην υγεία.
«Οι β-1,3-D γλυκάνες ανευρίσκονται στα κυτταρικά τοιχώματα ορισμένων δημητριακών, όπως η βρώμη, το κριθάρι, το φαγόπυρο, το σιτάρι και η σίκαλη, ενώ οι β-1,6-D γλυκάνες συντίθενται από μύκητες και ζύμες και υπάρχουν σε συγκεκριμένα είδη μανιταριών, όπως τα Reishi, Maitake, Shiitake και Ganoderma. Οι β-1,3-D γλυκάνες των δημητριακών βοηθούν στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης και χοληστερίνης, ενισχύουν την απώλεια σωματικού βάρους, προστατεύοντας παράλληλα το γαστρεντερικό σύστημα. Αντίστοιχα, οι β-1,6-D γλυκάνες των μανιταριών θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Γενικά, οι β-γλυκάνες θεωρούνται «λειτουργικά συστατικά» (μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιηθούν στην ενίσχυση τροφίμων, ώστε τα τελευταία να αποκτήσουν συγκεκριμένες ιδιότητες), αφού έχει αποδειχθεί ότι η τακτική κατανάλωσή τους επιδρά θετικά στην υγεία», σημειώνει η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc, MSc, PhD, κ. Έφη Δασκάλου.

Πιο συγκεκριμένα:
Βελτιώνουν το ανοσοποιητικό: Οι επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών έχουν αποδείξει ότι οι β-γλυκάνες έχουν ανοσορρυθμιστική δράση. Ειδικότερα, έχει βρεθεί ότι ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και αυξάνουν συνολικά την άμυνα του οργανισμού, απέναντι σε βακτήρια και ιούς που είναι ανθεκτικά σε αντιβιοτικά. Πώς το κάνουν αυτό; Οι β-γλυκάνες έχουν την ικανότητα να διεγείρουν τη δράση των μακροφάγων κυττάρων, των λεμφοκυττάρων και των κυτοκινών, που αποτελούν την «εμπροσθοφυλακή» του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
«Τα Escherichia Coli (μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διάρροια) και Staphylococcus aureus (προκαλεί τροφική δηλητηρίαση) είναι δύο κατηγορίες μικροοργανισμών που μπορούν να αναχαιτιστούν αποτελεσματικά από τις β-γλυκάνες. Η λήψη των β-γλυκανών μπορεί επίσης να μετριάσει σημαντικά τα συμπτώματα των ιογενών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού, της γρίπης και του κοινού κρυολογήματος, όπως επίσης και του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης. Παράλληλα, μειώνει την έκλυση ισταμίνης, ενισχύοντας τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας του οργανισμού στις αλλεργίες», εξηγεί η ειδικός.

Συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του εντέρου: Όπως όλες οι φυτικές ίνες, έτσι και οι β-γλυκάνες διέρχονται άπεπτες από το λεπτό έντερο. Ως αποτέλεσμα, ο χρόνος διέλευσης των τροφών στο έντερο μειώνεται, η ποσότητα των κοπράνων αυξάνεται, άρα μιλάμε για μια ακόμη επιλογή στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Για να
αποκομίσουμε ωστόσο τα ευεργετικά οφέλη των β-γλυκανών σε όλα τα επίπεδα, θα πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά ποσότητα τουλάχιστον 3 γραμμαρίων4.
Ένα άλλο πολύ σημαντικό πλεονέκτημα των β-γλυκανών, σύμφωνα με την κ. Δασκάλου, είναι ότι δεσμεύουν τις τοξικές ουσίες στο έντερο, βοηθώντας στην αποβολή τους από τον οργανισμό και διευκολύνοντας τη φυσική αποτοξίνωση του οργανισμού. «Υπάρχουν τέλος ενδείξεις και για την πρεβιοτική δράση των β-γλυκανών. Οι β-γλυκάνες ενισχύουν σημαντικά τη δράση ωφέλιμων προβιοτικών, όπως οι γαλακτοβάκιλλοι L. Rhamnosus και L. Acidophilus, που ενισχύουν το ανοσοποιητικό, ανακουφίζουν από διάρροια που οφείλεται σε αντιβιοτικά, ενώ βελτιώνουν το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και τα συμπτώματα του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου».

Ρυθμίζουν το υψηλό σάκχαρο: Ενώ οι β-γλυκάνες περνούν γρήγορα από το έντερο, δεν κάνουν το ίδιο στο στομάχι. Ως διαλυτές ίνες, συνδέονται με το νερό και σχηματίζουν ένα τζελ, το οποίο δημιουργεί ένα αίσθημα πληρότητας και καθυστερεί τη διέλευση των τροφίμων και την κένωση του στομάχου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η γλυκόζη να απορροφάται με μικρότερο ρυθμό και να ρυθμίζεται αποτελεσματικότερα η κυκλοφορία της στο σώμα.
«Η δράση αυτή είναι χρήσιμη, όχι μόνο για τη ρύθμιση της ισορροπίας της γλυκόζης στα προδιαβητικά ή στα διαβητικά άτομα, αλλά και για τα άτομα που δεν έχουν κάποιο πρόβλημα με τη γλυκόζη τους. Η καθημερινή κατανάλωση β-γλυκανών ρυθμίζει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, μειώνει τις απότομες διακυμάνσεις των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα (που ευθύνονται για τα βουλιμικά επεισόδια), συμβάλλει στην καλύτερη χρησιμοποίηση και μεταβολισμό των υδατανθράκων από τον οργανισμό και προλαμβάνει την εμφάνιση αντίστασης στην ινσουλίνη», εξηγεί η ειδικός.

Συμβάλλουν στον έλεγχο του σωματικού βάρους: Η καθημερινή κατανάλωση φυτικών ινών (τουλάχιστον 2 γραμμαρίων ημερησίως)5, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να συμβάλλει στην απώλεια βάρους και να διευκολύνει τη διατήρησή του. Αυτό έχει άμεση σχέση με τον κορεσμό και την καθυστερημένη κένωση του στομάχου, που περιγράψαμε παραπάνω.
«Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε, ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη, την οποία προλαμβάνουν οι φυτικές ίνες, σχετίζεται με δυσκολία στην απώλεια σωματικού λίπους. Ακόμη, οι διαλυτές φυτικές ίνες προκαλούν ενεργοποίηση των ορμονών που σχετίζονται με τον έλεγχο της όρεξης, του κορεσμού και του αισθήματος της πείνας. Με τον τρόπο αυτό, μειώνονται οι συνολικές θερμίδες που καταναλώνονται και ενισχύεται η απώλεια βάρους και το αδυνάτισμα», υπογραμμίζει η κ. Δασκάλου.

Μειώνουν τη χοληστερίνη: Οι β-γλυκάνες μειώνουν την απορρόφηση της χοληστερόλης και των λιπαρών ουσιών από τη διατροφή, προλαμβάνοντας τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας στο εσωτερικό των αρτηριών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πρόσληψη β-γλυκανών συνδέεται με μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
«Μελέτες έχουν δείξει ότι στα πλαίσια μιας ισορροπημένης καθημερινής διατροφής, οι β-γλυκάνες βοηθούν να μειωθεί η ολική χοληστερόλη και να αυξηθεί ο λόγος της «καλής» (HDL) χοληστερόλης, προς την «κακή» (LDL) χοληστερόλη6. Η καθημερινή κατανάλωση τουλάχιστον 3 γραμμαρίων β-γλυκανών από πίτουρο βρώμης ή κριθαριού, μπορεί να μειώσει την ολική και την ‘κακή’ (LDL) χοληστερόλη κατά 10%», καταλήγει η ειδικός.

Αποτελούν ένα χρήσιμο αντιοξειδωτικό: Οι β-γλυκάνες, τέλος, εκτός από όλα τα παραπάνω οφέλη τους, εμφανίζουν σημαντική αντιοξειδωτική δράση, προστατεύοντας τον οργανισμό από τις βλαβερές ελεύθερες ρίζες, αλλά και αξιοσημείωτη ηπατοπροστατευτική δράση.
Με βάση όλα τα παραπάνω, δεν προκαλεί απορία γιατί οι β-γλυκάνες χαρακτηρίζονται σύμμαχοι της υγείας σας. Βάλτε τις στη διατροφή σας, για να απολαμβάνετε όλα τα ευεργετικά οφέλη τους, κάθε μέρα!

 

Who is Who

Δασκάλου Έφη
BSc, MSc, PhD Διαιτολόγος – Διατροφολόγος,

 

Πηγές: 1. Torpy JM, Lynm C, Glass RM. JAMA patient page. The metabolic syndrome. Journal of the American Medical Association. 2006;295(7):p. 850, 2. Volman JJ, Ramakers JD, Plat J. Dietary modulation of immune function by β-glucans. Physiology and Behavior. 2008;94(2):276–284, 3. Wood PJ. Cereal B-glucans in diet and health. Journal of Cereal Science. 2007;46:230–238, 4. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to oat beta-glucan and lowering blood cholesterol and reduced risk of (coronary) heart disease pursuant to Article 14 of Regulation (EC) No 1924/20061, 5. Clark M, Slavin J. The effect of fiber on satiety and food intake: a systematic review. J Am Coll Nutr. 2013;32(3):200-211. 6. Zhu, X. et al. Quantitative assessment of the effects of beta-glucan consumption on serum lipid profile and glucose level in hypercholesterolemic subjects, Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, Volume 25, Issue 8, 714 - 723