Παιδί

Show_paidi_web
Παιδί

Διατροφή για... γερά παιδιά

της Νεκταρίας Καρακώστα

Η σωστή διατροφή ξεκινά από την... κούνια και η σωστή ανάπτυξη ενός παιδιού περνάει από το... πιάτο του. Για τις διατροφικές ανάγκες του παιδιού και του εφήβου, μας μιλάει η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc, κ. Αστερία Σταματάκη.

Το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας επισημαίνει την ανάγκη μιας σωστής και ισορροπημένης διατροφής για την υγεία και την ευεξία μας. Οι λέξεις αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, όταν μιλάμε για παιδιά.
«Μια διατροφή που χαρακτηρίζεται από ποικιλία, μέτρο και ισορροπία, είναι άκρως σημαντική στην παιδική ηλικία, γιατί βοηθά όχι μόνο στη φυσιολογική σωματική και πνευματική ανάπτυξη αλλά και στη θωράκιση απέναντι σε χρόνια νοσήματα, που πιθανόν να καραδοκούν στην ενήλικη ζωή. Η κατάλληλη διατροφή καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες του παιδιού και το εφοδιάζει με τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την εύρυθμη λειτουργία του παιδικού οργανισμού, την ανάπτυξή του (π.χ. ανάπτυξη οστών, εγκεφάλου), καθώς και για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού του συστήματος», εξηγεί η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc, κ. Αστερία Σταματάκη.
Όπως ένας ενήλικας, έτσι και ένα παιδί, θα πρέπει να προσλαμβάνει καθημερινά όλες τις απαραίτητες κατηγορίες τροφίμων: πρωτεΐνες, σύνθετους υδατάνθρακες, καλά λιπαρά (μονοακόρεστα και πολυακόρεστα ω-3 λιπαρά οξέα), βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη του παιδιού είναι το ασβέστιο, που είναι αναγκαίο για την ανάπτυξη υγιών οστών και δοντιών, ο φώσφορος και η βιταμίνη D, για το χτίσιμο γερού σκελετού, αλλά και ο σίδηρος, που είναι ιδιαίτερα απαραίτητος στις φάσεις της ταχείας ανάπτυξης του παιδιού (συμβαίνουν κάθε λίγους μήνες κατά τη νηπιακή ηλικία και περιοδικά σε όλη τη διάρκεια της ζωής του παιδιού, μέχρι και την εφηβεία), όπου ο όγκος του αίματος αυξάνεται. Αυτό οδηγεί σε αιμοαραίωση, που αντικατοπτρίζεται με την πτώση της τιμής του αιματοκρίτη και την εμφάνιση αναιμίας.

Τροφές- «κλειδιά» για την ανάπτυξη του παιδιού σας
Ποιες είναι όμως οι τροφές που θα πρέπει να περιλαμβάνει καθημερινά το πιάτο ενός παιδιού, ώστε να εξασφαλίζεται η επαρκής πρόσληψη στα παραπάνω θρεπτικά συστατικά; Ακολουθώντας τις βασικές αρχές της Μεσογειακής Διατροφής, η κ. Σταματάκη, επισημαίνει πως δεν θα πρέπει να παραλείπονται τα εξής τρόφιμα:
γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί): Είναι πλούσια σε ασβέστιο. Για να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες σε ασβέστιο, τα παιδιά θα πρέπει να καταναλώνουν ημερησίως 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών προϊόντων (1 μερίδα ισοδυναμεί με 1 κεσεδάκι γιαούρτι ή 1 κομμάτι κίτρινο τυρί σε μέγεθος σπιρτόκουτου ή 1 ποτήρι γάλα).
φρούτα & λαχανικά: Αποτελούν εξαιρετικές πηγές φυτικών ινών, βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών. «Τα παιδιά θα πρέπει να καταναλώνουν τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών ημερησίως (1 μερίδα φρούτου αντιστοιχεί με 1 μέτριο φρούτο και 1 μερίδα λαχανικών αντιστοιχεί με 1 φλ. ωμά ή ½ φλ. βραστά λαχανικά)», σημειώνει η ειδικός.
δημητριακά ολικής άλεσης: Θα πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής του παιδιού. Επιλέξτε βρώμη, ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης, καστανό ρύζι κ.ά.
τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη: Είναι απαραίτητο να υπάρχει καθημερινά στη διατροφή του παιδιού μια πηγή πρωτεΐνης (ψάρι, άπαχο κόκκινο κρέας, πουλερικά, αυγά ή όσπρια).
τροφές πλούσιες σε σίδηρο, όπως μοσχάρι, συκώτι, χοιρινό, oστρακοειδή (μύδια, στρείδια), χταπόδι, σουπιές, γαρίδες και κονσερβοποιημένες σαρδέλες, φασόλια, ρεβίθια, σουσάμι, κολοκυθόσποροι.
ω-3 λιπαρά οξέα: Είναι απαραίτητα για τον οργανισμό, καθώς δεν μπορεί να τα συνθέσει από μόνος του και πρέπει να τα λάβει από τις τροφές. Τα συγκεκριμένα λιπαρά είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του παιδιού, ενώ διαθέτουν και αντιφλεγμονώδη δράση. «Τροφές πλούσιες σε ω-3 λιπαρά οξέα είναι τα λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλα, σολωμός, πέστροφα, τόνος κτλ.), τα θαλασσινά, τα καρύδια, ο λιναρόσπορος και η αντράκλα ή γλιστρίδα. Δύο φορές την εβδομάδα θα πρέπει η οικογένεια να καταναλώνει ψάρι, εκ των οποίων το ένα να είναι λιπαρό», τονίζει η κ. Σταματάκη.
Όσον αφορά στην πρόσληψη του ασβεστίου, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις ηλικίες 10-14 ετών για τα κορίτσια και στις ηλικίες 12-16 ετών για τα αγόρια, αφού τότε διαμορφώνεται σημαντικό ποσοστό της σκελετικής τους μάζας, οπότε και η ανάγκη κατανάλωσης ασβεστίου είναι αυξημένη.

Πότε ένα παιδί χρειάζεται συμπλήρωμα διατροφής;
Η κ. Σταματάκη επισημαίνει πως «όταν ένα παιδί ακολουθεί μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή, συνήθως δεν χρειάζεται να λάβει κάποιο συμπλήρωμα διατροφής». Συμπληρώματα διατροφής μπορεί να χρειαστούν παιδιά ή έφηβοι, που:
• Έχουν επιλεκτική όρεξη και αποκλείουν από τη διατροφή τους ολόκληρες ομάδες τροφίμων.
• Ακολουθούν στερητικές δίαιτες ή είναι χορτοφάγοι.
• Υποφέρουν από διατροφικές διαταραχές (π.χ. ανορεξία, βουλιμία). Οι διατροφικές διαταραχές εμφανίζονται πολύ συχνά την περίοδο της εφηβείας.
• Παρουσιάζουν τροφικές δυσανεξίες ή αλλεργίες, όπως η δυσανεξία στη λακτόζη.
• Πάσχουν από νοσήματα που επηρεάζουν τον βασικό μεταβολισμό (π.χ. σύνδρομα γαστρεντερικής δυσαπορρόφησης, ηπατοπάθειες).
• Ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό.
«Αποφεύγετε να δίνετε συμπληρώματα διατροφής στο παιδί σας, χωρίς να συμβουλευτείτε πρώτα τον κατάλληλο επιστήμονα υγείας (παιδίατρο/διαιτολόγο). Για να πάρει ένα παιδί/έφηβος κάποιο συμπλήρωμα, θα πρέπει να εξεταστεί, να αξιολογηθεί η θρεπτική του κατάσταση και να επιλεγεί το κατάλληλο συμπλήρωμα που θα καλύπτει τις ανάγκες του συγκεκριμένου παιδιού. Να θυμάστε τέλος, ότι επιλέγουμε συμπληρώματα στη συσκευασία των οποίων αναγράφεται ο αριθμός γνωστοποίησης του ΕΟΦ», καταλήγει η ειδικός.
Μια ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί, τέλος, η βιταμίνη D. Στοιχεία δείχνουν ότι, ακόμη και με μια πλήρη και ισορροπημένη διατροφή, μπορεί να εμφανιστεί έλλειψη της συγκεκριμένης βιταμίνης. Καλό θα ήταν επομένως να ελέγξετε την κατάσταση του παιδιού σας σε βιταμίνη D και να συμβουλευτείτε έναν ειδικό για την ανάγκη επιπλέον πρόσληψής της.

 

who is who

Αστερία Σταματάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc

 

Μάθετε tips για τη σωστή διατροφή παιδιών & εφήβων!