Lifestyle

Show_pasxa_2_web
Lifestyle

Ανάσταση χωρίς σύνορα

της Έλενας Κιουρκτσή

Κάνοντας μια αναδρομή στα πασχαλινά έθιμα ανά τον κόσμο, ανακαλύπτουμε ότι οι παραδόσεις -όπως και η κατάνυξη- δεν γνωρίζουν σύνορα, αποκαλύπτοντας την οικουμενικότητα τόσο των σύγχρονων ανθρώπων, όσο και των προγόνων τους. Τα πασχαλινά έθιμα ανά τον κόσμο διέπονται από ενδιαφέρουσες ιδιαιτερότητες, πολλές φορές από χιούμορ και φυσικά από αυγά. Το κοινό τους στοιχείο, είναι η αγάπη για τη ζωή και η επαφή με τα ήθη και τα έθιμα κάθε τόπου.

Ισπανία: Οι Αδελφότητες και ο χορός του θανάτου
Στην Ισπανία, το Πάσχα είναι η πιο σημαντική χριστιανική εορτή. Η Σεβίλλη και η Ανδαλουσία αποτελούν τις πιο φημισμένες πόλεις για τον εορτασμό του. Εκεί υπάρχουν 52 διαφορετικές θρησκευτικές αδελφότητες, τα μέλη των οποίων παρελαύνουν όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα, ντυμένα με κωνικά καπέλα που καλύπτουν το πρόσωπο και ριχτά ρούχα, αποτίοντας φόρο τιμής στη σταύρωση του Ιησού. Την Κυριακή του Πάσχα, η πένθιμη και υποβλητική ατμόσφαιρα αλλάζει και οι δρόμοι γεμίζουν λουλούδια, χορευτές και κεράσματα με παραδοσιακά κέικ.
Στη μικρή πόλη Βεργκές στη Καταλονία, τη Μεγάλη Πέμπτη, πολλοί κάτοικοι φορούν κοστούμια που απεικονίζουν σκελετούς και γύρω στα μεσάνυχτα συμμετέχουν στην πομπή του παραδοσιακού «χορού του θανάτου», στους δρόμους της μεσαιωνικής πόλης. Η πομπή διαρκεί τρεις ώρες και κορυφώνεται με τους συμμετέχοντες να μεταφέρουν κιβώτια με στάχτες. Ο «χορός του θανάτου» είναι μια αλληγορία για την θνητότητα που κρατεί από τον 15ο αιώνα: δεν έχει σημασία αν είναι κάποιος πλούσιος ή φτωχός, ο θάνατος είναι κοινός για όλους.

Ιταλία: Η ανατίναξη του κάρου
Στη Φλωρεντία, συνηθίζεται το μοναδικό έθιμο του Scoppio del Carro (ανατίναξη κάρου), κατά το οποίο μια άμαξα ανατινάσσεται, όσο ακούγεται ο ύμνος Gloria (Δόξα), την Κυριακή του Πάσχα.
Όταν το κάρο φτάσει μπροστά στον καθεδρικό ναό, ο επίσκοπος ανάβει με το Άγιο Φως μια ρουκέτα σε σχήμα περιστεριού (Colombina), η οποία διατρέχει την απόσταση από την Αγία Τράπεζα έως την γεμάτη πυροτεχνήματα άμαξα. Μόλις η ρουκέτα προσγειωθεί στο κάρο, τα πυροτεχνήματα ανάβουν και οι παρευρισκόμενοι βιώνουν ένα πραγματικά εντυπωσιακό θέαμα. Είναι ένα έθιμο με ρίζες που φτάνουν στην Α’ Σταυροφορία, όταν οι Φράγκοι πολιόρκησαν την Ιερουσαλήμ.
Το 1097 ένας Φλωρεντίνος ευγενικής καταγωγής ήταν ο πρώτος που σκαρφάλωσε τα τείχη της. Ως ανταμοιβή για αυτήν του την πράξη, ο διοικητής τον επιβράβευσε με τρεις τσακμακόπετρες από την Εκκλησία του Πανάγιου Τάφου, τις οποίες μετέφερε στην Τοσκάνη. Από τότε ξεκίνησε η παράδοση το Άγιο Φως να ανάβει από τις σπίθες των τσακμακόπετρων, το οποίο μεταλαμπάδευαν στην πόλη νεαροί άνδρες με δάδες. Με το πέρασμα του χρόνου, αυτό το έθιμο εξελίχθηκε και το Άγιο Φως μεταφερόταν με μια άμαξα και μέχρι το τέλος του 15ου αιώνα πήρε τη μορφή του Scoppio del Carro.

Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία: Οι «ιπτάμενες» καμπάνες
Σε αυτές τις χώρες, οι καμπάνες των εκκλησιών μένουν σιωπηλές μία ή περισσότερες ημέρες πριν από την Κυριακή του Πάσχα, ως ένδειξη πένθους. Σύμφωνα με την παράδοση, το Μεγάλο Σάββατο οι καμπάνες «πετούν» μακριά για να φτάσουν στη Ρώμη (γι’ αυτό δεν ακούγονται), ώστε να λάβουν ευλογία και το πρωί του Πάσχα να επιστρέψουν, φέρνοντας πίσω βαμμένα ή σοκολατένια αυγά, κοτόπουλα και κουνέλια, τα οποία αφήνουν στο πέρασμά τους σε κήπους και σπίτια.

Πολωνία: Το ασυνήθιστο μπουγέλωμα και το «μουστάκι του παππού»
Η πολωνική ονομασία του εθίμου είναι Smingus-Dyngus και συνίσταται στο να μπουγελώνονται τα αγόρια μεταξύ τους και να μπουγελώνουν και τα κορίτσια, τη Δευτέρα του Πάσχα.
Το έθιμο έλκει την καταγωγή του από τη βάφτιση του Πολωνού πρίγκιπα Mieszko, το 966 μ.Χ. και αναφέρθηκε για πρώτη φορά τον 15ο αιώνα. Τότε υπήρχαν δύο χωριστά έθιμα: κατά το Smingus, οι άνδρες έριχναν νερό στις γυναίκες και κατά το Dyngus, οι άνθρωποι ζητούσαν δωρεές. Η παράδοση του Smingus-Dyngus τη Δευτέρα του Πάσχα εμφανίζεται σήμερα σε όλους τους σλαβικούς πολιτισμούς και συμβολίζει την υποδοχή της άνοιξης και τη γονιμότητα. Σύνηθες έθιμο είναι και ο γηραιότερος του σπιτιού να μην επιτρέπεται να λαμβάνει μέρος στην προετοιμασία του ψωμιού, διότι όπως πιστεύεται η ζύμη θα ακουμπήσει στο μουστάκι του και θα γίνει γκρι, με συνέπεια να μην πετύχει.

Δημοκρατία της Τσεχίας & Σλοβακία: «Αναστάσιμο μαστίγωμα» για ομορφιά
Και στις δυο χώρες, ως κομμάτι της πασχαλινής παράδοσης, οι γυναίκες πρέπει να μαστιγωθούν με διακοσμημένα χειροποίητα μαστίγια. Σκοπός δεν είναι να προκληθεί πόνος ή ταπείνωση. Απλά πιστεύεται ότι το μαστίγωμα κατά τις αναστάσιμες ημέρες προσφέρει υγεία και νεότητα στο ωραίο φύλο.

Γερμανία: Τα κρεμαστά αυγά
Αν και σε άλλες χώρες τα πασχαλινά αυγά είναι κρυμμένα -για να αποτελέσουν κάτι σαν κυνήγι θησαυρού για τα πιτσιρίκια- στη Γερμανία κρέμονται από δέντρα σε κήπους, πάρκα και σε δρόμους. Μπορεί κανείς την Κυριακή του Πάσχα να συναντήσει εκατοντάδες πολύχρωμα αυγά να κρέμονται από δέντρα. Τα αυγά και τα δέντρα είναι αρχαία σύμβολα της ζωής στους περισσότερους πολιτισμούς του κόσμου και το συγκεκριμένο έθιμο είναι τόσο παλιό, που οι ρίζες του χάνονται στα βάθη των αιώνων.

Ελβετία: Τα «αναστάσιμα νερά»
Οι κάτοικοι στην πόλη Nyon, στολίζουν τα σιντριβάνια και τις βρύσες τους με πολύχρωμες κορδέλες, διακοσμημένα αυγά και λουλούδια. Αυτή είναι η γιορτή του νερού, η οποία γίνεται για να υποδεχτεί τη νέα ζωή που προμηνύει η Ανάσταση. Προέρχεται από μια παλιά γερμανική γιορτή για το λιώσιμο του χιονιού και την επιστροφή του νερού στις βρύσες.

Αργεντινή: Η Rosca de Pascua και το κυνήγι θησαυρού
Η Κυριακή του Πάσχα στην Αργεντινή χαρακτηρίζεται από την ανταλλαγή και την κατανάλωση αυγών με την οικογένεια και τους φίλους, καθώς και της ξεχωριστής τούρτας των ημερών (γλυκό σαν brioche γεμιστό με κρέμα, καρύδια, αποξηραμένα φρούτα και ενίοτε διακοσμημένο με σοκολατένια αυγουλάκια) ονόματι Rosca de Pascua. Οι Αργεντίνοι γιορτάζουν την ανάσταση του Ιησού με πλουσιοπάροχα μπάρμπεκιου και κυνήγια θησαυρού που οργανώνονται από τις τοπικές αρχές στις μεγάλες πόλεις, όπου συμμετέχουν όλοι!

Βερμούδες: Πέταγμα χαρταετού
Εκτός από ζεστά ψωμάκια, διακοσμημένα με σταυρούς και πασχαλινά αυγά, τις αναστάσιμες μέρες, οι κάτοικοι στις Βερμούδες συνηθίζουν να τρώνε κέικ ψαριού. Τη Μ. Παρασκευή, στο βρετανικό υπερπόντιο έδαφος των Βερμούδων (δηλαδή στις περιοχές που αν και δεν αποτελούν τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του), οι κάτοικοι «πετάνε» πολύχρωμους χαρταετούς, που συμβολίζουν την Ανάληψη του Χριστού στον ουρανό.

 

Διάβασε για τα πασχαλινά έθιμα κι άλλων χωρών του κόσμου!

 

 

 

 

  • Σχετικά Θέματα