Υγεία

Show_%ce%a7%ce%bf%ce%bb%ce%b7%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%81%cf%8c%ce%bb%ce%b7---%ce%97-%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ae_-%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b7-%cf%85%ce%b3%ce%b9%ce%ae%cf%82-%ce%b9%cf%83%ce%bf%cf%81%cf%81%ce%bf%cf%80%ce%af%ce%b1
Υγεία

Χοληστερόλη: Η καλή, η κακή και η υγιής ισορροπία

Η υψηλή χοληστερόλη ή χοληστερίνη, όπως συνηθίζεται να λέγεται στα ελληνικά, είναι ένα σημαντικό πρόβλημα του σύγχρονου κόσμου, καθώς αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού παγκοσμίως και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην υγεία μας. Τι είναι, όμως, η χοληστερόλη, ποια τα αίτια της αυξημένης εμφάνισής της και πώς μπορούμε να προλάβουμε τις συνέπειές της;

H χοληστερόλη είναι μία κηρώδης οργανική ουσία που ανήκει στην κατηγορία των λιπιδίων και είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού μας. Περίπου το 75% παράγεται στο συκώτι (ήπαρ) και το υπόλοιπο 25% προσλαμβάνεται μέσω των τροφών, ενώ μεγάλη ποσότητα χοληστερόλης παράγεται, όταν τρώμε πολλά κορεσμένα λίπη (ζωικά τρόφιμα).

Είναι, λοιπόν, ένα φυσικό συστατικό του οργανισμού μας, το οποίο χρησιμεύει στο σχηματισμό των μεμβρανών, που είναι από τα σημαντικότερα δομικά συστατικά του κυττάρου. Επιπλέον, είναι απαραίτητη και για τη σύνθεση ορισμένων ορμονών, όπως είναι τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη. Παρόλα αυτά, έχουμε ακούσει πολλές φορές τον όρο καλή και κακή χοληστερόλη. Τι σημαίνει όμως η διάκριση αυτή; «Η καλή χοληστερόλη (HDL) είναι ωφέλιμη, αφού απομακρύνει την κακή (LDL) από τα τοιχώματα των αγγείων και τη μεταφέρει στο συκώτι από όπου αποβάλλεται.

Η κακή χοληστερόλη, που είναι βλαβερή, μεταφέρει τη χοληστερόλη από το ήπαρ στα κύτταρα και, όταν είναι αυξημένη, μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των αγγείων, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις», μας εξηγεί η κ. Γκόλφω Σαββοπούλου, Ειδικός Καρδιολόγος. Έτσι, είναι σημαντικό η κακή χοληστερόλη (LDL) να διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα και η καλή χοληστερόλη (HDL) να αυξάνεται.

Τα φυσιολογικά επίπεδα και οι κίνδυνοι
Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι φυσιολογικές τιμές της χοληστερόλης για τους ενήλικες, σύμφωνα με τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες:

Ολική Χοληστερόλη

LDL (κακή)

HDL (καλή)

Επιθυμητή < 200 mg/dl

Ιδανική < 100 mg/dl

Επιθυμητή ≥240 100 mg/dl

Οριακά υψηλή 200-239

Φυσιολογική 100-129

Χαμηλή < 45

Υψηλή ≥240

Υψηλή > 130

 

 

Πολύ υψηλή > 160

 

«Η αυξημένη χοληστερόλη μεγαλώνει τον κίνδυνο πρόκλησης θρόμβωσης των αιμοφόρων αγγείων, καρδιακής νόσου και εγκεφαλικών επεισοδίων», τονίζει η ειδικός, συμπληρώνοντας ότι το εν λόγω πρόβλημα δεν κάνει διακρίσεις στο φύλο, ενώ παράλληλα αφορά και τα παιδιά (οι φυσιολογικές τιμές για τα παιδιά είναι ≤ 170 mg/dl).
Σε άτομα που εμφανίζουν επίπεδα χοληστερόλης μεγαλύτερα από 200mg/dl πρέπει να επικεντρώνεται η προσοχή στην κακή χοληστερόλη (LDL), με παράλληλη προσπάθεια βελτίωσης των λιπιδίων μέσω της αύξησης της καλής χοληστερόλης (HDL) και μείωσης των τριγλυκεριδίων. Σε γενικές γραμές, όσο πιο χαμηλά είναι τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης (LDL) τόσο μικρότερος ο καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Τα αίτια
Τα αίτια εμφάνισης αυξημένης χοληστερόλης ποικίλλουν και σχετίζονται με τις διατροφικές μας συνήθειες, με κληρονομικούς παράγοντες, με υποκείμενα νοσήματα κ.ά. Πιο συγκεκριμένα, η αύξησή της ευνοείται όταν η διατροφή μας περιλαμβάνει τρόφιμα με κορεσμένα λιπαρά (γλυκά) ή trans λιπαρά (φυτικά που έχουν υποστεί χημική επεξεργασία). Επίσης, η παχυσαρκία παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς όπως τονίζει η ειδικός «Η παχυσαρκία προκαλεί αύξηση της ολικής χοληστερόλης στο αίμα και, επιπλέον, αυξάνει την κακή (LDL) και μειώνει την καλή (HDL) χοληστερόλη», λέει χαρακτηριστικά.
Όταν οι λόγοι σχετίζονται με κληρονομική προδιάθεση, τότε η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να εμφανιστεί ανεξαρτήτως κακών διατροφικών συνηθειών, παχυσαρκίας κ.ά. Εδώ αξίζει να κάνουμε μία αναφορά και στην οικογενή υπερχοληστερολαιμία, μια γενετική διαταραχή του μεταβολισμού. Αυτή η πάθηση οφείλεται σε κάποιο ελαττωματικό γονίδιο που κληρονομεί ένα άτομο από τους γονείς του, με αποτέλεσμα να μην μπορεί ο οργανισμός να απομακρύνει την κακή χοληστερόλη που κυκλοφορεί στο αίμα. Οικογενής σημαίνει ότι η νόσος εμφανίζεται σε πολλά μέλη μιας οικογένειας από γενιά σε γενιά, ενώ αποκαλείται και ως «σιωπηλή νόσος». «Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλά επίπεδα της κακής χοληστερόλης (LDL) στο πλάσμα του αίματος κάτι που συμβάλλει στην πρώιμη και επιταχυνόμενη αθηροσκλήρυνση, την κύρια αιτία της καρδιαγγειακής νόσου. Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία είναι κληρονομική και τα άτομα αυτά έχουν 20πλάσιο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου», τονίζει η κ. Σαββοπούλου. Τέλος, υπάρχουν παθήσεις που ευνοούν την κακή χοληστερόλη (LDL), όπως είναι ο διαβήτης, ο υποθυρεοειδισμός και οι ηπατικές παθήσεις, ενώ και κάποια φαρμακευτική αγωγή που ακολουθείται (π.χ. φάρμακα που σχετίζονται με ψυχολογικές νόσους) μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.

Πρόληψη και αντιμετώπιση
«Η υγιεινή διατροφή και η καθημερινή άσκηση είναι τα καλύτερα μέτρα πρόληψης», υποστηρίζει η ειδικός, δείχνοντας για μία ακόμη φορά τη σημασία των προσωπικών μας επιλογών στη διατήρηση της καλής μας υγείας.
«Πρέπει να αποφεύγουμε τα ζωικά λιπαρά, όπως επίσης το πλήρες γάλα και γιαούρτι, τα παχιά τυριά και γενικά τα έτοιμα φαγητά. Προτιμάμε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (ελαιόλαδο) και Ω-3 λιπαρά (σολομός, σκουμπρί κλπ.), φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ωμούς και ανάλατους ξηρούς καρπούς και ολικής αλέσεως και μη επεξεργασμένα δημητριακά», αναφέρει η κ. Σαββοπούλου.
Αλλά και όταν φτάσουμε στο κομμάτι της αντιμετώπισης του προβλήματος, όσα αναφέραμε παραπάνω είναι σημαντικά και θα συμβάλλουν στην προσπάθεια για να επανέλθει η χοληστερόλη στα φυσιολογικά επίπεδα. Ο γιατρός συμβουλεύει τον ασθενή να αλλάξει τρόπο ζωής και να ακολουθήσει την κατάλληλη δίαιτα, χάνοντας βάρος – αν υπάρχει η ανάγκη αυτή - και ακολουθώντας κάποιο πρόγραμμα σωματικής άσκησης.
«Αν η μείωση της χοληστερόλης δεν επιτυγχάνεται με τα παραπάνω, οι γιατροί χορηγούν φαρμακευτική αγωγή (στατίνες), καθώς και συμπληρώματα διατροφής», καταλήγει η ειδικός.

Η σημασία των συμπληρωμάτων διατροφής
«Τα συμπληρώματα διατροφής (φυτοστερόλες, νιασίνη, Ω-3 λιπαρά, Q10) συντελούν στη μείωση της χοληστερόλης με διάφορους τρόπους, είτε επιδρώντας σε αυτήν διασπώντας την και απομακρύνοντας την κακή (LDL) από την κυκλοφορία, είτε εμποδίζοντας την ανάπτυξη αθηρωματικής πλάκας και μειώνοντας τον κίνδυνο για εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων», τονίζει η καρδιολόγος.

 

who is who

Σαββοπούλου Γκόλφω
Ειδικός καρδιολόγος
Πλατεία Γεωργίου A' 30, Πάτρα
Τηλ.: 2610-274.278 & 6942-274.274
e-mail: gsavvopouloumed@gmail.com