Υγεία

Show_360
Υγεία

Κρυολόγημα... προ των πυλών;

της Βιβέττας Λαϊνιώτη

Oρισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στα κρυολογήματα και στους διάφορους ιούς, που κυκλοφορούν κατά τη διάρκεια του έτους. Παρόλο που δεν συνιστά σοβαρό πρόβλημα υγείας, το κρυολόγημα μπορεί να μας «ρίξει» ψυχολογικά και το σώμα μας να γίνει ευάλωτο και αδύναμο για ένα μικρό διάστημα.

Φταίει το κρύο για το κρυολόγημα;
Σχετικά με την προέλευση των κρυολογημάτων παραμένουν ζωντανοί διάφοροι μύθοι, μεταξύ των οποίων προεξάρχει αυτός της έκθεσης στο κρύο. Οι ιογενείς λοιμώξεις διασπείρονται και πολλές φορές εμφανίζονται με μορφή επιδημίας κατά τους χειμερινούς μήνες, κάτι που έχει οδηγήσει στην κοινή πεποίθηση ότι το κρύο προκαλεί κρυολόγημα. Αυτό όμως δεν συμβαίνει. Το κρύο δεν έχει άμεση σχέση με το κρυολόγημα. Συνηθισμένο είναι το φαινόμενο οι μαμάδες να ντύνουν τα παιδιά τους με υπερβολικά ζεστά ρούχα, ακόμη και κατά τους φθινοπωρινούς μήνες, κάτι που καθυστερεί την προσαρμογή του οργανισμού τους στο χειμωνιάτικο κλίμα.


Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο κάποιοι προσβάλλονται συχνά από κρυολογήματα σχετίζεται, πιθανότατα, με την κατάσταση του ανοσοποιητικού τους συστήματος (δηλαδή την «άμυνα του οργανισμού»). Π.χ. η ισχύς του ανοσοποιητικού μειώνεται αν δεν έχουμε σωστή διατροφή, επαρκή ποσότητα και ποιότητα ύπνου και, παράλληλα, μας βασανίζει χρόνιο στρες.

Κρυολόγημα ή γρίπη;
Πολλοί μπερδεύουν τη γρίπη με το κρυολόγημα. Είναι όμως διαφορετικές νόσοι. Η γρίπη υπάγεται επίσης στις ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, αλλά έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες που την ξεχωρίζουν.  Προκαλείται από τους ιούς της γρίπης και ξεκινά αιφνίδια, μέσα σε λίγες ώρες, προκαλεί πολύ εντονότερα συμπτώματα από το κρυολόγημα, μεταξύ των οποίων υψηλό πυρετό και έντονη καταβολή δυνάμεων. Διαρκεί περισσότερο και οι πιθανές επιπλοκές της, σε συνδυασμό με το στρες που προκαλεί στον οργανισμό, θέτουν σε κίνδυνο ορισμένες κατηγορίες πληθυσμού, όπως ηλικιωμένοι, ασθματικοί, βαρείς και χρόνιοι καπνιστές, καρδιοπαθείς, νεφροπαθείς, έγκυες, διαβητικοί και ανοσοκατεσταλμένοι. Επίσης, η γρίπη  μπορεί να προκαλέσει πνευμονία και άλλες σπανιότερες σοβαρές επιπλοκές. Εξαιτίας της μεταδοτικότητας του ιού, εμφανίζεται συνήθως με τη μορφή επιδημίας κατά τους χειμερινούς μήνες. Πολύ συχνότερα από τις άλλες ιώσεις μπορεί να μεταδοθεί και μέσω του αέρα, με αιωρούμενα σταγονίδια.

Το θέμα είναι στο …χέρι μας
Ο σημαντικότερος στόχος είναι η πρόληψη. Η πρόληψη των ιογενών λοιμώξεων, όπως είναι το κρυολόγημα, έχει ως βάση το συχνό πλύσιμο των χεριών, ιδίως πριν από την επαφή με τρόφιμα όταν π.χ. ετοιμάζουμε μια σαλάτα ή πιάνουμε το ψωμί ή κατά τη διάρκεια του φαγητού. Οι μελέτες δείχνουν ότι, για τη συντριπτική πλειονότητα των ιώσεων, ευθύνονται τα χέρια, που έχουν έλθει σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες και αντικείμενα (όπως, για παράδειγμα, τα πόμολα από πόρτες, τα τηλέφωνα ή οι χειρολαβές στο λεωφορείο) και ακολούθως, με το στόμα ή η μύτη.

Τι να προτιμήσουμε
Αν και οι περισσότεροι γιατροί θεωρούν ότι δεν υπάρχει κάτι που αποδεδειγμένα να προλαμβάνει το κοινό κρυολόγημα ή τη γρίπη, οι διαιτολόγοι επισημαίνουν πως συγκεκριμένες τροφές μπορούν να μας βοηθήσουν να αποφύγουμε ή -τουλάχιστον- να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες εμφάνισης ενός κρυολογήματος. Η κυρία Κατερίνα Βάμβουκα, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, εξηγεί πως «μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φρούτα- εσπεριδοειδή, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, σιτηρά ολικής αλέσεως και χαμηλής περιεκτικότητας σε απλά σάκχαρα και λιπαρά, παρέχει στον οργανισμό μας πληθώρα από θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες και βοηθά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος». Τουλάχιστον πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε βιταμίνες C και Ε και β-καροτένιο, και το περισσότερο σκόρδο στα πιάτα μας, μπορούν να περιορίσουν, την πιθανότητά μας να προσβληθούμε από ιώσεις και να γλιτώσουμε την ταλαιπωρία που τις συνοδεύει.
Τα εσπεριδοειδή, η φράουλα, το ροδάκινο, το ακτινίδιο, το λάχανο, η ντομάτα, η πιπεριά, ο μαϊντανός, το κουνουπίδι και το μπρόκολο αποτελούν πλούσιες πηγές βιταμίνης C που,  εδώ και πολλά χρόνια, έχει συνδεθεί με την προστασία από τα κρυολογήματα. Σύμφωνα με την κυρία Βάμβουκα, «η βιταμίνη C, βοηθά στην παραγωγή λευκοκυττάρων, αντισωμάτων και ιντερφερονών και παίζει βασικό ρόλο στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση του πολλαπλασιασμού των ιών.

Επίσης είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και βοηθά στην καλύτερη ποιότητα του δέρματος, ενώ προστατεύει τα κύτταρα από διαδικασίες φθοράς, όπως είναι το απλό κρυολόγημα. Επιπρόσθετα, η βιταμίνη C έχει και άλλες, σημαντικές δράσεις στον οργανισμό, όπως η σύνθεση του κολλαγόνου, που είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό και τη διατήρηση του συνδετικού ιστού στο σώμα, βοηθά στην απορρόφηση μερικών μορφών σιδήρου (αυξάνει την απορρόφηση κατά περίπου 2-4 φορές), συμμετέχει στον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και βοηθά στην επούλωση των τραυμάτων, ενώ έχει και αναπλαστικές ιδιότητες». Αντίστοιχα, το β-καροτένιο, που απαντάται σε φρούτα και λαχανικά με βαθύ κίτρινο ή πορτοκαλί χρώμα (βερίκοκο, πεπόνι, καρότα), αλλά και σε λαχανικά με σκούρο πράσινο χρώμα, όπως σπανάκι, μαρούλι, μπρόκολο και διάφορα χόρτα, συντελεί στην ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος, μέσω της αύξησης της δραστικότητας των προστατευτικών NΚ κυττάρων του οργανισμού.


Σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την αντιμετώπιση του κρυολογήματος είναι και ο ψευδάργυρος, καθώς βοηθάει στην ενίσχυση της παραγωγής των Τ-λεμφοκυττάρων. Καλές πηγές ψευδαργύρου αποτελούν το κρέας, τα οστρακοειδή, τα σύκα, τα μανιτάρια, τα μη αποφλοιωμένα δημητριακά και οι ξηροί καρποί.


Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και το σκόρδο, που λόγω της αλλισίνης που περιέχει, διαθέτει έντονη αντιμικροβιακή δράση, και διεγείρει την παραγωγή λευκοκυττάρων. Προστατευτικά στο κρυολόγημα μπορεί να δράσει, τέλος, το πλούσιο σε φλαβονοειδή χαμομήλι.

Προβιοτικά & υγεία τον χειμώνα
Με την προστασία από τα κρυολογήματα έχουν συνδέσει το όνομά τους και τα προβιοτικά. «Τα προβιοτικά φημίζονται και αυτά για τη δράση τους ενάντια στο κρυολόγημα. Είναι ζωντανά στελέχη βακτηρίων, που προστίθενται στην διατροφή μέσω γάλακτος, γιαουρτιού ή ακόμη και μέσω συμπληρωμάτων. Έχει βρεθεί πως τα προβιοτικά παράγουν πρωτεΐνες και αδρανοποιούν παθογόνους οργανισμούς, ενώ διεγείρουν την παραγωγή ιντερφερόνης και ιντερλευκίνης, που προάγουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Ακόμη, επιστημονικές έρευνες δείχνουν πως η κατανάλωση προβιοτικών για τουλάχιστον 3 μήνες, μειώνει τη διάρκεια του κρυολογήματος και ταυτόχρονα ελαττώνει και την ένταση των συμπτωμάτων», τονίζει η ειδικός.


INFO
Κατερίνα Βάμβουκα
Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος, Απόφοιτος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, MSc Ιατρικής Σχολής Κρήτης,  Ειδική Γραμματέας Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων Πανελλήνιου Διαιτολογικού Συλλόγου
Αγ. Παρασκευής 30, Χαλάνδρι
Τηλ. 210 6894 690, Κιν. 694 5131 701
E-mail: vamvouka_k@hotmail.com